Maden ruhsatı, Devlet ormanında tek başına çalışma hakkı vermez. 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. maddesine göre Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç bedeli alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Bu rehber; maden arama, işletme, tesis ve altyapı izinlerinin güncel 16. Madde Uygulama Yönetmeliğine (RG 24.09.2024; 22.08.2025 değişiklikleri işlenmiş) göre nasıl alındığını, istenen belgeleri, bedelleri ve rehabilitasyon yükümlülüğünü açıklar.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 16; Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik
- Başvuru: Ruhsat sahibi veya rödövansçı, e-Devlet üzerinden; inceleme Orman Bölge Müdürlüğünde
- Ön izin: 24 ay + 12 ay uzatma (toplam 36 ay); bu sürede saha teslimi ve faaliyet yok
- Kesin izin: Bakanlıkça ruhsat/rödövans süresi dikkate alınarak verilir; tebliğden itibaren 6 ay içinde bedeller, teminat ve taahhüt senedi
- Bedeller: Ağaçlandırma bedeli + arazi izin bedeli; ORKÖY ve erozyon gelirleri alınmaz; işletme izinlerinin ilk 5 hektarı için arazi izin bedeli alınmaz
- Hassas alanlar: Tohum meşceresi, gen koruma alanı, muhafaza ormanı, verimli orman, orman parkı ve nadir ekosistemlerde Bakanlık muvafakati aranır
1. 6831 Sayılı Orman Kanunu 16. Madde Nedir?
6831 sayılı Kanun’un 16. maddesi (7442 s.K. ile değişik) şunları düzenler:
- Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik için zorunlu tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Bakanlıkça izin verilir.
- Temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydıyla tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, verimli orman alanları, orman parkları, endemik ve nadir ekosistemlerde maden aranması ve işletilmesi Bakanlığın muvafakatine bağlıdır.
- Genel bütçeli kamu idarelerinin baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı yapı hammaddesi üretimi ve zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.
- Ruhsat sahipleri işe başlamadan önce çalışma sahalarını orman idaresine bildirmek ve ormana zarar gelebilecek hallerde idarenin göstereceği tedbirleri almak zorundadır.
- Madencilik sonrası teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir.
2. Maden Orman İzni Türleri
2.1. Kazı gerektirmeyen maden arama
Prospeksiyon, jeolojik harita yapımı, numune alımı, jeofizik araştırma gibi kazı gerektirmeyen arama faaliyetleri için e-Devlet başvurusuna ruhsat, koordinat listesi ve kroki eklenir. Bölge müdürlüğü uygun bulursa izin süresini ve alanını yazıyla bildirir; bu izinden bedel alınmaz. El karotu ile arama, idarece teminat alınarak belirlenen süre ve alanda izinlendirilebilir (Yönetmelik md. 4/2, 5/2, 9/3).
2.2. Maden arama (kazı gerektiren) izni
Sondaj ve kazı gerektiren arama faaliyetleri için ön izin ve kesin izin prosedürü uygulanır. Sondaj ve el karotu izinleri hakkında ayrıntı için Maden Sahaları, ÇED ve Rehabilitasyon Rehberimize bakabilirsiniz.
2.3. Maden işletme izni
Açık ocak, yeraltı işletmesi, maden stok ve pasa döküm alanları gibi işletme faaliyetleri için verilir. İzne konu alanı kapsayan işletme izin belgesi orman idaresine verilmeden saha teslimi yapılmaz (md. 7/2).
2.4. Maden tesis ve altyapı tesis izinleri
Kırma-eleme, zenginleştirme gibi maden tesisleri ile yol, enerji, su ve diğer altyapı tesisleri ruhsat alanı içinde izinlendirilir. Ruhsat alanı içinde uygun alan bulunmadığı heyetçe tespit edilirse ruhsat alanı bitişiğinde; röle istasyonu, şantiye, stok ve pasa döküm alanı, atık barajı, patlayıcı madde deposu ve lisanssız yenilenebilir enerji tesisi gibi tesisler için MAPEG uygun görüşüyle ruhsat alanı dışında izin verilebilir (md. 7/5-6).
3. Karşılaştırma Tablosu
| İzin | Başvuru | Bedel | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Kazı gerektirmeyen arama | Ruhsat + koordinat listesi + kroki | Alınmaz | Bölge müdürlüğü yazısıyla; el karotu teminatla |
| Arama (kazılı), işletme, tesis, altyapı — ön izin | Ruhsat, saha analiz raporu, vaziyet planı, koordinat listesi (+ rödövansta MAPEG yazısı) | Ön izin bedeli (bir defa) | 24 + 12 ay; saha teslimi ve faaliyet yok |
| Kesin izin | Ön izin belgeleri + kurum görüşleri + ÇED belgesi + rehabilitasyon projesi (işletme, pasa, atık barajı vb.) | Ağaçlandırma bedeli + yıllık arazi izin bedeli + teminat | Ruhsat/rödövans süresi dikkate alınır; sabit işaretler zorunlu |
4. Başvuru ve İnceleme Süreci
Ruhsat alanı orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılarak Devlet ormanına isabet eden kısımlar ve muhafaza ormanı, gen koruma alanı, tohum meşceresi, verimli orman gibi muvafakat gerektiren alanlar belirlenir.
Saha analiz raporu, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı, koordinat listesi ve gerekiyorsa rehabilitasyon projesi hazırlanır; kurum görüşleri ve ÇED belgesi temin edilir.
Belgeler e-Devlet üzerinden yüklenir; bir takımı fiziksel olarak bölge müdürlüğüne gönderilir.
Bölge müdürlüğü eksikleri on iş günü içinde bildirir. Evrak tamsa heyet arazide inceleme yapar ve ön izin veya kesin izin raporu düzenler. Muvafakat gerektiren hassas alanlardaki talepler Değerlendirme Komisyonu için Genel Müdürlüğe gönderilir (md. 5).
İzin tebliğinden itibaren altı ay içinde teminat, bedeller ve onaylı taahhüt senedi verilir; aksi halde izin iptal edilmiş sayılır. Faaliyete başlamadan önce izin sahası köşelerine zeminden en az 2 metre yükseklikte, koordinatları yazılı sabit işaretler (iki nokta arası en fazla 25 metre) tesis edilir; aksi halde saha teslimi yapılmaz (md. 7).
5. İstenen Belgeler (Yönetmelik md. 4)
- Ruhsat (rödövansta, maden siciline şerh edilmiş rödövans sözleşmesine ilişkin MAPEG yazısı)
- Saha analiz raporu
- 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı
- Koordinat listesi
- Kurum görüşleri: Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (geçerli ÇED belgesi varsa ÇED alanı için istenmez)
- ÇED belgesi
- Rehabilitasyon projesi: Hammadde üretim, maden işletme, pasa döküm alanı, atık barajı, liç, atık kazanma ve atık bertaraf tesisi taleplerinde
- Lisanssız yenilenebilir enerji tesisi taleplerinde şebeke işletmecisi belgesi, bağlantı anlaşması ve uygulama projesi
Ön izin için ruhsat, saha analiz raporu, vaziyet planı, koordinat listesi (ve rödövansta MAPEG yazısı) yeterlidir.
6. Maden Orman İzni Bedelleri ve Teminat
| Kalem | Hesaplama ve Kural |
|---|---|
| Ağaçlandırma bedeli | Ağaçlandırma birim hektar bedeli (günlük asgari ücret × 294) × izin alanı; başlangıçta bir defa |
| Arazi izin bedeli | Alan (m²) × ağaçlandırma birim m² bedeli × Ek-1 × Ek-2 × Ek-3 katsayıları; her yıl, BAK oranında artar |
| İlk 5 hektar | Aynı ruhsat alanındaki işletme izin alanlarının toplamının beş hektara kadar olan kısmından arazi izin bedeli alınmaz (md. 9/2) |
| İlk 10 yıl %50 | 3213 s.K. md. 9 kapsamında, özel kapsamdaki sahalar dışında işletme izninden itibaren ilk on yıl arazi izin bedelinin %50’si alınır (md. 9/6-c) |
| ORKÖY ve erozyon | Alınmaz (md. 15/6) |
| Ön izin bedeli | Alan (m²) × ağaçlandırma birim m² bedeli × 1/10 (30 hektar ve üzeri 1/5); bir defa, iade edilmez |
| Teminat | Ağaçlandırma bedelinin onda biri × izin alanı (en az bir hektarlık ağaçlandırma bedeli); ön izinden alınmaz; rehabilitasyon projesine uyulmazsa irat kaydedilir |
Kesin izin tebliğinden itibaren beş ay içinde yazılı talep edilirse, izin süresi sonuna kadar toplam arazi izin bedeli peşin ödenebilir (md. 15/3). Bedellerin ayrıntısı için Orman İzin Bedelleri ve Teminat Rehberimize bakabilirsiniz.
7. Rehabilitasyon Yükümlülüğü
- İzin sahibi sahayı rehabilitasyon projesine uygun olarak rehabilite etmek zorundadır; sahanın önceden çorak veya verimsiz olması gerekçe olamaz (md. 12).
- Rehabilite madencilikle birlikte başlar ve izin bitiminde bitirilmesi esastır; bitirilemezse talep halinde bir yıl ek süre verilir, bu sürede madencilik yapılamaz ve bedeller alınmaya devam eder.
- Rehabilitasyon projeleri ormancılık bürosu tarafından düzenlenir; faaliyet sırasında değişiklik gerekirse revize proje en geç üç ay içinde bölge müdürlüğüne verilir. Süre uzatımı ve ilave izinlerde revizyon istenir (md. 13).
- İzin öncesi sahadaki toprağın depolanacağı alanlar projede gösterilir ve rehabilitasyonda bu toprak kullanılır; izin alanına dışarıdan toprak veya malzeme getirilemez.
8. Sıkça Sorulan Sorular (Maden Orman İzinleri S.S.S.)
Soru 1: Maden ruhsatım var, ormanda doğrudan çalışmaya başlayabilir miyim?
Cevap: Hayır. Devlet ormanında maden aranması ve işletilmesi 6831 s.K. md. 16’ya göre Bakanlık iznine bağlıdır. Kazı gerektirmeyen arama için bile bölge müdürlüğünden yazılı izin alınır; kazı gerektiren faaliyetler için kesin izin ve saha teslimi gerekir.
Soru 2: Kazı gerektirmeyen maden aramadan bedel alınır mı?
Cevap: Hayır. Prospeksiyon, jeolojik harita, numune alma ve jeofizik araştırma gibi kazı gerektirmeyen arama izinlerinden bedel alınmaz (16. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 9/3). El karotu ile arama için teminat alınabilir.
Soru 3: Maden orman izni ne kadar süre için verilir ve nasıl uzatılır?
Cevap: Kesin izin Bakanlıkça ruhsat veya rödövans süresi dikkate alınarak verilir. Süre uzatımı için izin süresinin son gününe kadar yenilenmiş ruhsat ve revize rehabilitasyon projesiyle başvurulur; ruhsat işlemleri sürüyorsa bir yıllık arazi izin bedeli ödenip ek taahhüt senedi verilerek izin bir yıl aynı şartlarla devam eder (md. 8).
Soru 4: Maden izinlerinde hangi bedeller alınır?
Cevap: Kesin izinde ağaçlandırma bedeli ve yıllık arazi izin bedeli alınır, ayrıca teminat verilir. ORKÖY ve erozyon gelirleri alınmaz. İşletme izinlerinin toplam ilk beş hektarından arazi izin bedeli alınmaz; 3213 s.K. md. 9 kapsamında ilk on yıl arazi izin bedelinin %50’si alınır.
Soru 5: Verimli orman veya muhafaza ormanında maden izni alınabilir mi?
Cevap: Tohum meşceresi, gen koruma alanı, muhafaza ormanı, verimli orman, orman parkı ve endemik veya nadir ekosistem alanlarında maden aranması ve işletilmesi Bakanlığın muvafakatine bağlıdır; bu talepler Genel Müdürlükteki Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir.
Soru 6: Ön izin döneminde sahada çalışma yapılabilir mi?
Cevap: Hayır. Ön izin 24 aya kadar verilir, 12 ay uzatılabilir ve toplam 36 ayı geçemez; bu süre içinde saha teslimi yapılmaz ve hiçbir faaliyete izin verilmez (md. 6).
Soru 7: İşletme izin belgesi olmadan saha teslimi yapılır mı?
Cevap: Hayır. Maden işletme izinlerinde izne konu alanı kapsayan işletme izin belgesi orman idaresine verilmeden saha teslimi yapılmaz. Ayrıca izin sahası köşelerine koordinatlı sabit işaretler tesis edilmelidir (md. 7).
Soru 8: Rehabilitasyon projesini kim hazırlar?
Cevap: 16. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 13’e göre rehabilitasyon projeleri, Bakanlıkça izin verilen alanlar için ormancılık bürosu tarafından düzenlenir. Faaliyet sırasında gereken değişiklikler için revize proje üç ay içinde bölge müdürlüğüne verilir.
9. Orman İzin Lab ile Çalışmak
Orman İzin Lab olarak, OMO’ya kayıtlı ve SMM belgeli orman mühendisliği hizmetiyle ruhsat alanınızın orman açısından ön değerlendirmesini yapıyor; saha analiz raporu, vaziyet planı, koordinat listesi ve rehabilitasyon projesini hazırlıyor, e-Devlet başvurusunu ve bölge müdürlüğü sürecini takip ediyoruz.
Ön değerlendirme ve teklif için teklif formunu doldurabilirsiniz. Tahmini bedel için hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.