Maden izinlerinin çoğu dört başlıkta toplanır: maden arama, maden işletme, maden tesisi ve altyapı tesisi. Ancak 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. maddesine göre yürütülen işlerin bir kısmı bu kalıplara tam oturmaz: ruhsat aşamasında orman idaresinin görüşü, kamu yatırımları için hammadde üretim izni, ruhsat alanı dışında tesis, sonradan orman sayılan kurulu maden yapıları ya da izinli sahayı kesen bir yol veya hat gibi.
Bu sayfa, 16. Madde Uygulama Yönetmeliği’ne göre yürütülen ve tarifede ayrı bir kalemi olmayan bu işleri anlatır. Arama, işletme ve rehabilitasyon için ayrı sayfalarımız vardır; burada yalnızca o sayfalarda ayrıntılı işlenmeyen durumlar yer alır.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 16; 16. Madde Uygulama Yönetmeliği (RG 24.09.2024; 22.08.2025 değişikliği işlenmiş) md. 3, 4, 5, 9, 22, 29, geçici md. 1 ve 4, Ek-1
- Ruhsat görüşü: Muhafaza ormanı, gen koruma alanı, tohum meşceresi ve verimli ormandaki ruhsat talepleri Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir (md. 4/3, 22/2-b)
- Hammadde üretim izni: Kamu yatırımlarının yapı ve inşaat hammaddesi için; Ek-1 katsayısı 0,4 (maden arama ve işletmeyle aynı)
- Ruhsat alanı dışı tesis: Değerlendirme Komisyonu kararıyla (md. 22/2-c)
- Kurulu yapılar: Sonradan orman sayılan alanlardaki kurulu madencilik yapılarına ruhsat/rödövans süresi sonuna kadar izin verilebilir (geçici md. 4)
16. Madde İzinlerinde İzin Türü Katsayıları (Ek-1)
16. Madde Uygulama Yönetmeliği’nin Ek-1 tablosu dört izin türü tanımlar. Arazi izin bedeli, izin alanı (m²) × ağaçlandırma birim m² bedeli (2026: 32,3694 TL) × bu katsayı × Ek-2 ekolojik denge katsayısı × Ek-3 il katsayısı ile hesaplanır.
| İzin türü | Katsayı | Ayrıntı |
|---|---|---|
| Sondaj usulü maden arama izinleri | 0,2 | Maden Arama İzni |
| Maden arama, maden işletme ve hammadde üretim izinleri | 0,4 | Maden İşletme İzni; hammadde üretim aşağıda |
| Maden tesis ve altyapı tesis izinleri | 0,5 | Maden İşletme İzni |
| Toprak dolgu ve altyapı tesisi izinleri | 2 | Eski Maden Sahası Toprak Dolgu İzni |
Maden izinlerinde il katsayısı 17/3 izinlerinden farklı bir tabloya göre uygulanır; 81 ilin maden katsayısı için 2026 Orman İzin Bedelleri 81 İl Tablosu‘na bakabilirsiniz. Madencilik izinlerinden ORKÖY ve erozyon kontrolü geliri alınmaz.
Ruhsat Aşamasında Orman İdaresinin Görüşü
Maden ruhsatı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce (MAPEG) verilir. Ancak ruhsat talep edilen alan hassas orman alanlarına isabet ediyorsa, ruhsat süreci için orman idaresinin görüşü gerekir. Yönetmelik bu talepler için ayrı bir müracaat yolu tanımlar:
- Hangi alanlarda: Muhafaza ormanları, gen koruma alanları, tohum meşcereleri ve verimli orman alanları (md. 4/3). Verimli orman alanı; tepe kapalılığı %11 ve üzeri ormanlar, gençleştirme ve ağaçlandırma alanları ile bal ormanlarıdır (md. 3/1-öö).
- İstenen belgeler: Talep yazısı, saha analiz raporu, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı, koordinat listesi ve MAPEG’e ruhsat müracaatında bulunulduğuna ve hak sağlandığına dair belge (md. 4/3).
- Değerlendirme: Bölge müdürlüğü müracaatı tutanakla Genel Müdürlüğe gönderir; talep Bakan Yardımcısı başkanlığındaki Değerlendirme Komisyonunda görüşülür (md. 5/3, 22/2-b).
Muhafaza ormanları, gen koruma alanları, tohum meşcereleri ve orman parklarında I(a), I(b) ve II(a) grubu madenlerle dolgu amaçlı yapı hammaddesi üretimine izin verilmez (md. 29/1). Bu nedenle ruhsat görüşü aşamasında maden grubunun ve sahanın orman durumunun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kamu Yatırımları İçin Hammadde Üretim İzni
Hammadde üretim izin belgesi, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14. maddesine göre kamu idarelerinin yapı ve inşaat hammaddesi ihtiyacı için veya yap-işlet-devret modeliyle yapılan kamu yatırımlarında hammadde temini görevli şirkete bırakılmışsa, sözleşme konusu işte kullanılmak ve proje süresiyle sınırlı olmak üzere MAPEG’in verdiği belgedir (md. 3/1-m). Bu belgeye dayalı orman izni için:
- Katsayı: Ek-1’de maden arama ve işletmeyle aynı grupta, 0,4.
- Önce mevcut pasa: Talep alanının 20 km yakınında MAPEG’in tespit ettiği pasa, artık veya atık varsa öncelikle bunlar projede kullanılır. Bunların uygun olmadığı, talep eden kurum dışındaki bir uzman kuruluş raporuyla belgelendirilirse, kapalılığı 3 olan alanlar hariç ormanlık alanlarda izin verilebilir; yatırım yerine en az 5 km mesafede daha düşük kapalılıkta orman yoksa 3 kapalı ormanlarda da izin verilebilir (md. 29/12).
- Bedeller: Genel bütçeli idareler, Karayolları ve DSİ’nin hammadde üretim izin belgesi veya ruhsatla yapacağı madencilik izinlerinden bedel alınmaz (md. 9/4). Genel bütçe dışındaki kamu kurumları, belediyeler ve il özel idarelerinin yol, köprü, baraj, gölet, liman gibi projeler için yapacağı hammadde üretiminden ise bedeller alınır (md. 9/5).
- Rehabilitasyon: Hammadde üretim izni taleplerinde kesin izin için rehabilitasyon projesi istenir (md. 4/1-g).
Ruhsat Alanı Dışında Tesis ve Altyapı
Kırma-eleme tesisi, pasa döküm alanı veya enerji hattı gibi maden tesis ve altyapı tesisleri bazen ruhsat alanı içinde kurulamaz. Ruhsat alanı dışında talep edilen maden tesis ve altyapı tesis izin müracaatları Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir (md. 22/2-c). Hangi yapıların tesis veya altyapı tesisi sayıldığı yönetmeliğin tanımlarında sayılmıştır (md. 3/1-b ve kk); ayrıntılar Maden İşletme, Tesis ve Altyapı İzni sayfasındadır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesislerine, izin verilen maden işletme, tesis ve altyapı tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamak üzere izin verilebilir (md. 29/13). Bu taleplerde şebeke işletmecisinden alınan uygunluk belgesi, bağlantı anlaşması ve uygulama projesi istenir (md. 4/1-c ve ğ).
Sonradan Orman Sayılan Alanlardaki Kurulu Maden Yapıları
Ruhsata dayanılarak kurulmuş bir madencilik yapısının bulunduğu yer, sonradan orman kadastrosu veya mahkeme kararıyla orman sayılabilir. Yönetmeliğin geçici 4. maddesine göre bu durumdaki kurulu madencilik yapılarına, orman olarak kesinleştiği tarihten itibaren yönetmeliğe göre ruhsat/rödövans süresi sonuna kadar izin verilebilir.
Benzer şekilde, yönetmelikten önce ruhsata dayanarak izin verilmiş ama bugünkü tesis ve altyapı tanımlarına girmeyen madencilik yapılarına da ruhsat/rödövans süresi sonuna kadar izin verilebilir (geçici md. 1/2). Bu dosyalarda yapının kuruluş tarihini, ruhsat dayanağını ve orman sayılma tarihini gösteren belgeler önemlidir.
İzinli Maden Sahasını Kesen Yol, Su ve Enerji Hatları
- Muvafakat: Maden izin alanının bir bölümü zorunluluk halinde yol, su, enerji nakil hattı gibi altyapı tesisleri veya 17. madde tesisleri için verilecek izinle kesişirse, mevcut izin sahibinin muvafakati aranır. Muvafakat verilmezse, mevcut faaliyetin engellenmemesi için talep sahibi gerekli tedbirleri alarak orman idaresince resen izin verilebilir; muvafakat vermeyen izin sahibi hak talebinde bulunamaz (md. 29/2).
- İzin alanında aşım: İzin alanı dışına taşan çalışma tespit edilirse suç tutanağı adli mercilere gönderilir ve aşım yapılan alanda çalışmaya izin verilmez (md. 29/3). Aynı fıkradaki “yargılama sonucuna kadar” ibaresinin yürütmesi Danıştay Sekizinci Dairesinin 20.03.2025 tarihli kararıyla durdurulmuştur.
- MTA aramaları: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün yürüttüğü projeye bağlı aramalarda ruhsat aranmaz (md. 29/4).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Talebin hangi izin türüne girdiğinin ve Değerlendirme Komisyonuna gidip gitmeyeceğinin ön değerlendirmesi; sahanın orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılması,
- Saha analiz raporu, koordinat listesi ve 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı; gerektiğinde rehabilitasyon projesi,
- Başvurudan önce bedel tahmini, e-Devlet başvurusu ve dosya takibi.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 143 numaralı kaleme (“16. maddeye göre tarifede bulunmayan diğer izin dosya tanzimi”) karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Maden ruhsatı almak için orman idaresinin görüşü gerekir mi?
Cevap: Ruhsat talep edilen alan muhafaza ormanı, gen koruma alanı, tohum meşceresi veya verimli orman alanına isabet ediyorsa evet. Bu talepler 16. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 4/3’teki belgelerle bölge müdürlüğüne yapılır ve Değerlendirme Komisyonunda görüşülür (md. 22/2-b).
Soru 2: Hammadde üretim izni nedir, kimlere verilir?
Cevap: 3213 sayılı Maden Kanunu md. 14’e göre kamu idarelerinin yapı ve inşaat hammaddesi ihtiyacı için, yap-işlet-devret projelerinde ise hammadde temini görevli şirkete bırakılmışsa o şirkete, proje süresiyle sınırlı olarak MAPEG’in verdiği belgedir. Bu belgeye dayalı orman izninde Ek-1 katsayısı 0,4’tür.
Soru 3: Karayolları veya DSİ’nin hammadde ocağından orman izin bedeli alınır mı?
Cevap: Genel bütçeli kamu idareleri ile Karayolları ve DSİ’nin hammadde üretim izin belgesi veya ruhsatla yapacağı madencilik izinlerinden bedel alınmaz (md. 9/4). Belediyeler, il özel idareleri ve genel bütçe dışındaki kamu kurumlarından ise bedeller alınır (md. 9/5).
Soru 4: Hammadde ocağı için kapalı ormanda izin verilebilir mi?
Cevap: Önce 20 km içindeki pasa, artık ve atıkların kullanılması gerekir. Bunların uygun olmadığı uzman kuruluş raporuyla belgelendirilirse, kapalılığı 3 olan alanlar hariç izin verilebilir; yatırım yerine en az 5 km mesafede daha düşük kapalılıkta orman yoksa 3 kapalı ormanlarda da izin verilebilir (md. 29/12).
Soru 5: Kırma-eleme tesisini ruhsat alanı dışına kurabilir miyim?
Cevap: Ruhsat alanı dışında talep edilen maden tesis ve altyapı tesis izinleri Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir (md. 22/2-c). Talebin neden ruhsat alanı içinde karşılanamadığı dosyada açıklanmalıdır.
Soru 6: Tesisimizin bulunduğu yer sonradan orman sayıldı; ne yapmalıyız?
Cevap: Ruhsata dayanılarak kurulmuş ve sonradan kadastro veya mahkeme kararıyla orman sayılan alanda kalan madencilik yapılarına, orman olarak kesinleştiği tarihten itibaren ruhsat/rödövans süresi sonuna kadar izin verilebilir (geçici md. 4). Bunun için yönetmeliğe göre izin başvurusu yapılır.
Soru 7: Maden sahamızdan enerji hattı geçecek; muvafakat vermek zorunda mıyız?
Cevap: Muvafakatiniz aranır ama vermezseniz de talep sahibi faaliyetinizi engellemeyecek tedbirleri alarak orman idaresinden resen izin alabilir; muvafakat vermeyen izin sahibi hak talebinde bulunamaz (md. 29/2).
Soru 8: Maden ocağımızın enerjisi için güneş paneli kurabilir miyiz?
Cevap: Yönetmelik, izin verilen maden işletme, tesis ve altyapı tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamak üzere yenilenebilir enerjiye dayalı lisanssız üretim tesislerine izin verilebileceğini düzenler (md. 29/13). Başvuruda şebeke işletmecisinin uygunluk belgesi, bağlantı anlaşması ve uygulama projesi istenir (md. 4/1-c ve ğ).