Özel Ağaçlandırma Projeleri ve Hazine Arazisi Tahsisi Rehberi

1. Özel Ağaçlandırma Nerede Yapılabilir?

1.1. Devlet ormanları

Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya izni şu yerlerde verilebilir (md. 8/1):

• Amenajman planında ve aktüelde verimli orman olmayan yerler,
• Maden ruhsatı kapsamında olduğu halde Bakanlıkça muvafakat veya izne konu edilmemiş alanlar.

Şu yerlerde izin verilmez (md. 8/2):

• Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, doğal, tarihi ve arkeolojik sit alanları, muhafaza ormanları, yaban hayatı geliştirme sahaları, milli parklar, özel çevre koruma bölgeleri, otlatma planıyla ayrılan sahalar, yaylak ve kışlak geçiş yolları, madencilik faaliyetiyle tabii yapısı bozulmuş sahalar, örnek avlaklar,
• Amenajman planında bozuk orman veya açıklık görünse de verimli orman niteliği kazanmış alanlar,
• Sakız ağaçlandırması hariç, deniz kıyı kenar çizgisinden 2.000 metre ve tabii göl kıyı kenar çizgisinden 500 metre içindeki yerler.

1.2. Hazine arazileri

Mülkiyeti Hazineye ait arazilerde müracaat, saha tespiti ve izin işlemleri Milli Emlak Genel Müdürlüğünün bu amaçla çıkardığı mevzuata göre yürütülür (md. 9). Orman idaresi uygulama projesini inceler ve bölge müdürlüğü onaylar; kira sözleşmesi ve saha teslimini Milli Emlak yapar (md. 13).

1.3. Tapulu (sahipli) araziler

Gerçek ve tüzel kişiler kendi taşınmazlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya yapabilir, özel orman fidanlığı kurabilir. Sahanın tek parsel veya bitişik parseller toplamı olarak en az 0,5 hektar olması gerekir (md. 10). Başvuru, tapu belgesi ve tapu sınırlarını gösteren koordinatlı haritayla fiziki olarak veya e-Devlet üzerinden orman idaresine yapılır (md. 11/17).

2. Devlet Ormanında Başvuru ve Hak Sahipliği

1. Başvuru: Müracaatlar Nisan ve Eylül aylarında alınır. Dilekçeye sahanın haritası, koordinat özet çizelgesi, ikametgâh belgesi ve nüfus cüzdanı sureti eklenir; işletme müdürlüğü sıra numarası verir (md. 11/1-2).
2. Sıra: Aynı sahaya birden fazla başvuru varsa ilk müracaatçı esas alınır; işlemlerin devamı için başvuru bedeli yatırılır (md. 11/3).
3. Orman köyü önceliği: Saha bir orman köyünün sınırları içindeyse ve başvuran o köy nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıldır orada oturmuyorsa, köyde 7 gün ilan yapılır. Bu süre içinde şartları taşıyan köylüler başvurursa hak sahibi o kişi olur, birden fazlaysa kura çekilir (md. 11/4-10).
4. İstisna: Hızlı gelişen türlerle en az 10 hektarlık başvurular ilan edilmeden ilk müracaatçı adına sonuçlandırılır (md. 11/16).
5. İzin raporu: Değerlendirme komisyonu, hak sahipliği tutanağından itibaren 15 gün içinde izin raporunu düzenler; bölge müdürlüğü onaylar ve Genel Müdürlüğe gönderir. Uygun görülürse uygulama projesi istenir (md. 11/12-14).

Başvuru bedeli maktudur ve her yıl Genel Müdürlükçe belirlenir; orman köyünde kayıtlı ve ikamet edenlerden yarısı alınır ve bedel iade edilmez (md. 11/18). Bakanlık personeline, eşlerine ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarına Devlet ormanında saha izni verilmez (md. 11/19).

3. Uygulama Projesi, Saha İzni ve Saha Teslimi

• Proje: Hak sahibi, izin raporuna uygun uygulama projesini Genel Müdürlüğün proje dispozisyonuna göre ormancılık bürolarına hazırlatıp en geç 60 gün içinde teslim eder; talep halinde 30 gün ek süre verilir. Ek sürede de teslim edilmezse izin raporu iptal edilir (md. 12/1, 15/2).
• Tür uygunluğu: İstenen tür sahanın yetişme muhitine uygun değilse ormancılık bürosu uygun türleri bildirir; hak sahibi kabul etmezse izin raporu iptal edilir (md. 15/1).
• Maliyet: Yatırım giderleri Bakanlık veya ilgili bakanlıkların birim fiyatlarıyla hesaplanır (md. 15/4).
• Onay ve saha izni: İşletme müdürlüğü projeyi 30 gün içinde arazide ve büroda inceler, bölge müdürü onaylar. Genel Müdürlük de uygun görürse onaylı projede belirtilen türlerin idare süresi boyunca Bakanlıkça saha izni verilir (md. 12/2).
• Taahhüt ve teslim: Tebliğden itibaren 30 gün içinde taahhüt senedi verilir. Sahada boşaltılacak orman emvali yoksa 15 gün, varsa 60 gün içinde saha teslim edilir; teslimden itibaren 90 gün içinde işe başlanır (md. 12/3).

4. Türler ve Sahada Yapılabilecek Tesisler

• Devlet ormanında türler: Odun veya odun dışı orman ürünü veren orman ağaç, ağaççık ve flora türleriyle saf veya karışık özel ağaçlandırma yapılabilir; ormanlarda tabii olarak yetişen ve odun dışı ürün veren türlerin aşılı fidanları da kullanılabilir (md. 17/1-a, b, c, ç).
• Alt tür olarak: Projede belirtilmek kaydıyla ağaçların altında tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkiler yetiştirilebilir. Açık alanlarda bu bitkiler izin alanının %5’ini, ağaçlandırmaya teknik olarak uygun olmayan yerlerde %10’unu geçemez (md. 17/1-d, e, f).
• Hazine ve sahipli arazide: Ağaçların altında projede belirtilmek kaydıyla her türlü tarım ürünü de yetiştirilebilir (md. 17/1-ğ).
• Devlet ormanında tesisler: Projede belirtilmek şartıyla üretim, işleme, bakım ve koruma amaçlı konteyner, karavan, prefabrik bekçi evi, taşınabilir tuvalet, hangar-depo, su deposu, sulama ve yangın havuzu, su isale hattı, su kuyusu, don kırıcı tesisler, elektrik tesisleri ve B tipi tali orman yolu yapılabilir (md. 20/1-c).
• Sahipli arazide yapılaşma: 30 dekar ve üzerindeki sahalarda proje sahası yatay alanının %6’sına kadar yapılaşma izni verilebilir; kredi kullanılmışsa yapılaşan alana düşen kredi yasal faiziyle geri alınır (md. 20/1-b).

5. Bedeller ve Destekler

• Başvuru bedeli: Maktu, her yıl Genel Müdürlükçe belirlenir; orman köylülerinden yarısı alınır (md. 11/18).
• Arazi kullanım bedeli (Devlet ormanı): Saha büyüklüğü ve tür çeşidine göre Genel Müdürlükçe her yıl belirlenir (md. 3/1-ç, 11/15) ve her yıl Ekim ayı sonuna kadar ödenir. İki yıl üst üste ödenmezse proje ve saha izni iptal edilir (md. 22/5).
• Hibe ve kredi: Talep halinde Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik esaslarına göre hibe ve kredi verilebilir (md. 24). Oranlar ve koşullar için Özel Ağaçlandırma Hibe ve Kredi Rehberi‘ne bakabilirsiniz.

6. Denetim, İptal ve Devir

• Yıllık kontrol: Tüm sahalar yılda en az bir defa işletme müdürlüğünün en az 3 teknik elemandan oluşan komisyonu veya serbest ormancılık bürolarınca oluşturulan 3 orman mühendisi tarafından kontrol edilir (md. 21/3).
• İkaz ve iptal: Projeye aykırılıkta işletme müdürlüğü yazılı ikaz verir; süre amaç dışı kullanımda 30 günü, diğer durumlarda 6 ayı geçemez. Gereği yapılmazsa saha izni ve proje iptal edilir (md. 21/4, 22/3-4). Taahhüt senedi 30 gün içinde verilmez veya 90 gün içinde işe başlanmazsa da izin iptal edilir (md. 22/1-2).
• Ürünler: Özel ağaçlandırma sahalarından elde edilen her türlü orman ürünü hak sahibi tarafından değerlendirilir (md. 23/2). Odun üretimi amaçlı sahalar kapalılık teşekkül ettikten sonra ormancılık bürolarına hazırlatılan amenajman planına göre işletilir (md. 23/1).
• Devir ve ortaklık: İzin sahibi saha tesliminden sonra ortak alabilir; ortağa devir için ilk saha tesliminden itibaren 2 yıl, üçüncü kişilere devir için 3 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması gerekir. Saha bölünerek devredilemez; ölüm halinde haklar mirasçılara devredilebilir (md. 25).

7. Sıkça Sorulan Sorular

8. Orman Mühendisliği Desteği

Özel ağaçlandırma uygulama projeleri ormancılık bürolarınca hazırlanır. Bu iş için talebinizi alıp SMM belgeli orman mühendisi çözüm ortaklarımıza yönlendiriyoruz. Sahada su kuyusu, enerji hattı veya yol gibi ayrıca orman izni gerektiren bir altyapı varsa izin dosyasını doğrudan biz hazırlıyoruz.

Teklif almak için bizimle iletişime geçin. Sahadaki ağaçların tespiti için Ağaç Rölöve Planı Rehberi‘ni, izin hizmetlerimiz için hizmetler sayfamızı inceleyebilirsiniz.