6831 Sayılı Orman Kanunu 16, 17/3, 18 ve 52. Madde İzin Müşavirliği
ORMAN İZİN LAB

HES Orman İzni: Santral, İletim Tüneli ve Kazı Fazlası Döküm Alanı

Yasal dayanak
6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4, 5, 7, 8, 25; 5346 s.K. md. 8
Mevzuat kontrolü
05.10.2026
Hazırlayan
SMM belgeli orman mühendisi

Hidroelektrik santralleri (HES) orman izni bakımından en çok bileşenli projelerdendir: regülatör, iletim kanalı veya tüneli, yükleme havuzu, cebri boru, santral binası, şalt sahası, servis yolları, enerji nakil hattı ve inşaatta çıkan malzemenin döküleceği kazı fazlası malzeme alanı. Bu bileşenlerden orman sayılan alana denk gelenler için 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin 3. fıkrası ve 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ne göre izin alınır.

HES izninde iki konu diğer enerji izinlerinden ayrılır: yer altındaki tünel kısımlarının bedeli ve kazı fazlası döküm alanı için istenen kademeli kapatma planı ile depolama bedeli.

📌 Kısaca HES orman izni (mevzuat kontrolü 05.10.2026)

  • Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği (md. 4: enerji üretim santralleri, enerji nakil hattı, trafo)
  • Santral binası: 1/1000 uygulama imar planı veya imar planı gerektirmediğine dair yazı (md. 5/1-f)
  • Tünel ve yer altı kısımlar: Yüzeye izdüşüm için izin alınır; yer üstünü bozmayan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli alınır (md. 4/5, 7/6)
  • Kazı fazlası döküm alanı: Kademeli kapatma planı (md. 5/1-g) ve kesin izin bedellerine ek olarak depolama bedeli (md. 7/2, 8/1-d)
  • Ön lisans: HES için ön izin veya ön lisansla kesin izin yolu (md. 14, 7/18); 5346 s.K.’daki “ön lisans süresi kadar izin” hükmü yalnızca rüzgâr ve güneş içindir
  • %85 indirim: 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek YEK tesislerinde lisans tarihinden itibaren on yıl (5346 s.K. md. 8)

HES Bileşenleri ve Orman İzni

Bileşen İzin bakımından dikkat edilecek Dayanak
Regülatör, yükleme havuzu, cebri boru, santral binası, şalt sahası Kesin izin bedellerinin tamamı; santral binası için imar planı veya yazı md. 4, 5/1-f, 7–8
İletim tüneli ve yer altı yapıları Yüzeye isabet eden izdüşüm için izin; yer üstünü bozmayan kısımdan yalnızca arazi izin bedeli; tünel giriş-çıkışları ve yer üstünü bozan kısımlardan tüm bedeller md. 4/5, 7/6
Açık iletim kanalı, servis yolları Yollar çevreye zarar vermeyecek şekilde ekskavatörle yapılır; çıkan malzeme ormana zarar vermeyecek şekilde izinli alanlara taşınır md. 25/2
Kazı fazlası malzeme döküm alanı Kademeli kapatma planı; depolama bedeli; dışarıdan malzeme dökülemez md. 5/1-g, 7/2, 8/1-d, 25/5
Bağlantı noktasına kadarki enerji nakil hattı Ayrı hat izni veya santral dosyasıyla birlikte; YEK indirimi kapsamında md. 4, 7/9; 5346 md. 8

Ayrıntı: Enerji Nakil Hattı Orman İzni. Rezervuarlı veya regülatörlü HES sahalarındaki su yüzeylerine GES kurulmasına da izin verilebilir (md. 4/7): GES Orman İzni.

Kazı Fazlası Malzeme Döküm Alanı

HES inşaatında tünel ve kanal kazılarından çıkan malzemenin bir kısmı projede kullanılamaz ve döküm alanına taşınır. Bu alan orman sayılan yerdeyse ayrıca izne konu olur ve yönetmelik bu izin için ek şartlar getirir:

  • Kademeli kapatma planı: Kazı fazlası malzeme alanı izin taleplerinde; depolama öncesi ve sonrası nihai kodları gösteren, çevredeki topoğrafyayla uyumlu ve orman idaresinin kabul edeceği kademeli kapatma planı istenir (md. 5/1-g). Plan, iznin başlangıcından sona ermesine kadar alanın ağaçlandırma ve silvikültür tekniklerine uygun olarak kapatılmasını ve tabiata kazandırılmasını gösterir (md. 3/l). Ormancılık bürosu tarafından düzenlenip imzalanır, heyetçe kontrol edilir (md. 13/1–2).
  • Depolama bedeli: Kesin izin bedellerine ek olarak izin başlangıcında bir defada alınır (md. 7/2). Hesap: cari yıl bir metrekare ağaçlandırma bedeli × büyükşehir belediyesi bulunan illerde 4, diğer illerde 3 × toplam depolama hacmi (md. 8/1-d).
  • Malzeme kuralı: İzne konu tesislerin inşaatında ormanlık alandan çıkan, orman toprağını da içeren kazı fazlasının depolanacağı alanlara izin alanı dışından herhangi bir malzeme dökülemez (md. 25/5).
  • Geri teslim: Bu sahalar izin sahibince ağaçlandırılacak hale getirilerek geri teslim edilir (md. 25/5).

OGM’nin e-izin belge listesine göre kademeli kapatma planının her sayfası paraflı, hazırlayan serbest orman mühendisi ve şirket yetkilisi tarafından kaşeli, imzalı ve tarihli olur; planın bitirilmesini takiben beş yıl takip taahhüdü ile faaliyet öncesi ve sonrası haritaları içerir.

Ön İzin, Ön Lisansla Kesin İzin ve Lisansla Kesin İzin

  • Ön izin: Kesin izin belgelerinin hazırlanması için 24 aya kadar, 12 ay uzatmayla toplam 36 ay; saha teslimi yapılmaz, inşaata izin verilmez; teminat alınmaz (md. 14, 10).
  • Ön lisansla kesin izin: EPDK ön lisansı ve diğer kurumların izinleriyle kesin izin istenebilir; süre en fazla üç yıl (EPDK ek süresi kadar uzar), her yıl alan × ağaçlandırma birim m² bedeli × 1/5 alınır, teminat beş kat; lisans teslim edilene kadar saha teslimi yapılmaz (md. 7/18).
  • Lisansla kesin izin: Lisans süresi dikkate alınarak; bedeller ve taahhüt senedinden sonra saha teslimi. Kesin izin uzatmalar dahil kırk dokuz yılı geçemez; sonunda enerji üretim tesislerinin izinleri talep halinde son arazi izin bedeli yeniden değerleme oranında artırılarak doksan dokuz yıla kadar uzatılır (md. 15–16).
⚠️ RES ve GES’ten farkı: 7554 sayılı Kanun’la 5346 sayılı Kanun’a eklenen “ön lisans süresi kadar izin, ölçüm ve sondaja lisanssız izin, en fazla 60 günde karar” hükümleri yalnızca rüzgâr ve güneş santralleri içindir. HES başvuruları 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ndeki genel süreçle yürür.

Gerekli Belgeler

  • Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı ya da avan proje (md. 5/1-a, b, c),
  • EPDK ön lisansı veya lisansı (md. 5/1-ç),
  • Korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e),
  • Santral binası için 1/1000 uygulama imar planı veya imar planı gerektirmediğine dair ilgili idare yazısı (md. 5/1-f),
  • Kazı fazlası malzeme alanı için kademeli kapatma planı (md. 5/1-g),
  • ÇED Yönetmeliği kapsamındaysa ÇED belgesi; bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti; kurum görüşleri (md. 5/1-ğ, h; 5/2).

OGM’nin ORBİS e-izin belge listesi ayrıca 1/25.000 harita veya kroki, hassas yerler, meşcere ve orman kadastro haritalarını, ED50 3 ve 6 derecelik koordinat listesi ile KML’yi, DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar, arkeolojik ve doğal sit görüşlerini, bedel hesap tablosunu ve Oda vize onayını ister. HES ve RES izinlerinde heyet 2014/1 sayılı Genelge değerlendirme formunu doldurur.

Bedeller

  • Ağaçlandırma bedeli (günlük asgari ücret × 294 × izin alanı, bir defa), arazi izin bedeli (alan × birim m² bedeli × Ek-1/2/3 katsayıları, her yıl, BAK ile artar), ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedelleri; kazı fazlası alanında ayrıca depolama bedeli (md. 7–8).
  • Toplam proje bedeli: Lisanstaki kurulu güç (MWm), orman sayılan alanın proje alanına oranı ve EPDK’nın kaynak bazındaki birim yatırım tutarıyla (TL/MWm) hesaplanır (md. 8/12).
  • Teminat: Ağaçlandırma bedelinin onda biri × izin alanı (md. 10).
  • %85 indirim: 5346 sayılı Kanun kapsamındaki tesislerden 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek olanlarda lisans tarihinden itibaren on yıl izin, kira, irtifak ve kullanma izni bedellerine %85 indirim; ORKÖY ve ağaçlandırma-erozyon kontrolü geliri alınmaz (5346 md. 8; Yön. md. 7/9).
  • DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne verilecek izinlerden bedel alınmaz (md. 7/11).

Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız

  • Tüm HES bileşenlerinin orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması; tünel, açık kanal ve yüzey yapılarının ayrı ayrı izin alanı hesabı,
  • Saha analiz raporu, vaziyet planı ve gerekiyorsa ağaç röleve planı,
  • Kazı fazlası malzeme döküm alanı için kademeli kapatma planı ve depolama hacmi esaslı bedel ön hesabı,
  • ORBİS e-izin başvurusu, haritalar (1/25.000, hassas yerler, meşcere, orman kadastro), ED50 koordinat listesi ve KML, kurum görüşü talepleri,
  • Bedel hesap tablosu, Oda vize onayı, taahhüt senedi ve saha teslim takibi; kapasite veya yerleşim değişikliğinde revizyon dosyası.

Bu işler OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 148 (HES izin dosyası), 149 (kazı fazlası malzeme döküm alanı projesi) ve 157 (revizyon) numaralı kalemlere karşılık gelir. Kapasite, yerleşim veya lisans değişikliğinde izlenen süreç için Enerji Santrali Orman İzni Revizyonu sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: HES iletim tüneli için orman izni bedeli nasıl hesaplanır?

Cevap: Yer altında inşa edilen tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümü için izin alınır. Yer üstünü bozmadan yapılan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli alınır; ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz. Tünel giriş-çıkışları ve yer üstünü bozan kısımlardan ise tüm bedeller alınır (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/5, 7/6).

Soru 2: Kazı fazlası malzeme döküm alanı için ayrı izin gerekir mi?

Cevap: Döküm alanı orman sayılan yerdeyse izne konu olur. Başvuruda depolama öncesi ve sonrası nihai kodları gösteren kademeli kapatma planı istenir ve kesin izin bedellerine ek olarak depolama bedeli alınır (md. 5/1-g, 7/2).

Soru 3: Depolama bedeli nasıl hesaplanır?

Cevap: Cari yıl bir metrekare ağaçlandırma bedelinin, büyükşehir belediyesi bulunan illerde dört katı, diğer illerde üç katı ile toplam depolama hacminin çarpımıdır; izin başlangıcında bir defada alınır (md. 7/2, 8/1-d).

Soru 4: Döküm alanına başka yerden malzeme getirilebilir mi?

Cevap: Hayır. İzne konu tesislerin inşaatı sırasında ormanlık alandan çıkan kazı fazlasının depolandığı izin alanlarına, izin alanı dışından herhangi bir malzeme dökülemez; sahalar izin sahibince ağaçlandırılacak hale getirilerek geri teslim edilir (md. 25/5).

Soru 5: HES için 60 günde karar kuralı geçerli mi?

Cevap: Hayır. 7554 sayılı Kanun’la 5346 sayılı Kanun’a eklenen ön lisans süresi kadar izin ve en fazla 60 günde karar hükümleri yalnızca rüzgâr ve güneş enerjisi santralleri içindir. HES başvuruları 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ndeki genel süreçle yürür.

Soru 6: Ön lisans aşamasında HES için kesin izin alınabilir mi?

Cevap: Evet. EPDK ön lisansı ve diğer kurumların izinleriyle kesin izin istenebilir; bu izin en fazla üç yıl sürer, her yıl alan × ağaçlandırma birim m² bedeli × 1/5 alınır, teminat beş kat alınır ve lisans teslim edilene kadar saha teslimi yapılmaz (md. 7/18).

Soru 7: HES izinlerinde %85 indirim uygulanır mı?

Cevap: Hidroelektrik de 5346 sayılı Kanun kapsamında yenilenebilir enerji kaynağıdır. 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek tesislerde lisans tarihinden itibaren on yıl izin, kira, irtifak ve kullanma izni bedellerine %85 indirim uygulanır; ORKÖY ile ağaçlandırma ve erozyon kontrolü geliri alınmaz.

Soru 8: HES santral binası için imar planı gerekir mi?

Cevap: Kesin izin başvurusunda hidroelektrik santral tesislerinde santral binası için 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya ilgili idareden alınacak, imar planı gerektiren yapı ve tesislerden olmadığına dair yazı istenir (md. 5/1-f).

Kaynaklar (mevzuat kontrolü 05.10.2026; mevzuat.gov.tr konsolide metinleri): 6831 sayılı Orman Kanunu md. 17; 5346 sayılı Kanun md. 8 (7554 s.K. ile değişik); Orman Kanununun 17 nci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik md. 3, 4, 5, 7, 8, 10, 13, 14, 15, 16, 25; OGM ORBİS e-İzin modülü belge listesi; TMMOB Orman Mühendisleri Odası 2026 Asgari Ücret Tarifesi. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir.
Bu hizmetin OMO 2026 asgari ücret tarifesindeki karşılığı:
  • 148 — Ön lisansa veya lisansa dayalı hidroelektrik santrali (HES) izin dosyası tanzimi
  • 149 — HES kazı fazlası malzeme döküm alanı proje tanzimi
  • 157 — HES, GES, RES, BES, JES, NES, TES revizyon dosya tanzimi
📋 Belgelerinizi kontrol edin: İzin türünüze göre OGM e-izin sistemine yüklenecek belgeleri, kimin hazırladığını ve dosya tiplerini Orman İzni Belge Kontrol Listesi aracında işaretleyerek takip edebilirsiniz.

Sahanız için ön değerlendirme alın

Proje koordinatlarınızı gönderin; sahanın orman sayılan alana isabet eden kısmını, izin türünü ve gerekli belgeleri birlikte netleştirelim.

E-posta Teklif İste