Ağaç yoktur belgesi (ağaçsızlık raporu), bir parselde ağaç bulunup bulunmadığını yerinde inceleyerek belgeleyen orman mühendisliği raporudur. Bazı belediyeler yapı ruhsatı veya hafriyat işlemlerinden önce bu raporu ister. TMMOB Orman Mühendisleri Odası’nın 2026 asgari ücret tarifesinde bu iş 108 numaralı “Ağaç Tespit Teknik Raporu” kalemiyle yer alır.
Bu rehber; raporun ne olduğunu, ne zaman istendiğini, ağaç rölöve planından farkını ve parselde ağaç çıkarsa hangi kuralların devreye girdiğini anlatır. Orman İzin Lab bu işi kendisi yapmaz; talep halinde sizi SMM belgeli orman mühendisi çözüm ortaklarımızla buluşturur.
- Nedir: Parselde ağaç bulunmadığını yerinde tespit eden orman mühendisliği raporu; OMO 2026 tarifesinde 108 numaralı “Ağaç Tespit Teknik Raporu”
- Kim ister: Ulusal bir mevzuat zorunluluğu değil; belediyelerin kendi yapı ruhsatı ve hafriyat uygulamalarına göre istenir
- Parselde ağaç varsa: Ağaç yoktur raporu değil, ağaç tespiti ve gerekirse rölöve; orman sayılmayan tapulu arazideki ağaçlar için 6831 s.K. md. 116 ve ilgili yönetmelik
- Ne yapmalı: Önce ruhsat başvurusu yapacağınız belediyeye hangi belgeyi, hangi formatta istediğini sorun
1. Ağaç Yoktur Belgesi Nedir?
Ağaç yoktur belgesi; bir orman mühendisinin parsele giderek sınırlar içinde ağaç bulunup bulunmadığını incelediği, bulgularını fotoğraf ve konum bilgileriyle desteklediği teknik rapordur. Uygulamada “ağaçsızlık raporu”, “ağaç tespit raporu” veya “ağaç yoktur yazısı” gibi adlarla da anılır.
TMMOB Orman Mühendisleri Odası’nın 2026 yılı asgari ücret tarifesinde bu iş 108 numaralı “Ağaç Tespit Teknik Raporu” kalemi olarak yer alır. Tarife, serbest çalışan orman mühendislerinin bu hizmet için uygulayacağı asgari ücreti belirler; güncel tutar tarifeden veya Odadan öğrenilir.
Bu rapor, orman izni süreçlerinin (6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16, 17/3 ve 18. maddeleri) bir belgesi değildir. Devlet ormanı sayılan bir alanda yapılacak tesisler için orman izni gerekir; bunun belgeleri ve ağaç rölöve planı için Orman İzni Nasıl Alınır rehberine bakabilirsiniz.
2. Ne Zaman ve Kim Tarafından İstenir?
Ağaç yoktur belgesini zorunlu kılan ulusal ve genel bir mevzuat hükmü yoktur. Belge, belediyelerin yapı ruhsatı, yıkım veya hafriyat işlemlerindeki kendi uygulamalarına göre istenir. Bu nedenle:
- Bir belediye bu raporu isterken komşu belediye istemeyebilir.
- İsteyen belediyeler raporun formatını, içeriğini ve kimin imzalaması gerektiğini farklı tanımlayabilir.
- Talep çoğunlukla yeni yapı ruhsatı, kentsel dönüşüm kapsamında yıkım-yeniden yapım ve hafriyat aşamalarında gündeme gelir.
En sağlıklı yol, ruhsat başvurusu yapacağınız belediyenin imar veya park-bahçeler birimine hangi belgeyi ve hangi formatta istediğini başvurudan önce sormaktır.
3. Ağaç Yoktur Belgesi ile Ağaç Rölöve Planı Farkı
| Kriter | Ağaç Yoktur Belgesi | Ağaç Rölöve Planı |
|---|---|---|
| Ne zaman | Parselde ağaç bulunmadığı durumda | Sahada korunacak veya çıkarılacak ağaçlar bulunduğunda |
| İçerik | Saha incelemesi, fotoğraflar, ağaç bulunmadığına dair değerlendirme | Ağaçların koordinatları, çıkarılacak ve kalacak ağaçların gösterimi; uygulamada çap ve boy ölçümleri |
| Dayanak | Belediye uygulaması; OMO tarifesi kalem 108 | Orman izinlerinde 17/3 ve 18. madde yönetmelikleri (korunacak ağaç varsa); OMO tarifesi kalem 104 |
| Rehber | Bu sayfa | Ağaç Rölöve Planı Rehberi |
4. Raporda Genellikle Neler Bulunur?
Raporun içeriğini belirleyen tek tip bir mevzuat formatı yoktur; belediyenin istediği format esas alınır. Uygulamada raporlarda genellikle şunlar yer alır:
- Parselin il, ilçe, ada/parsel ve tapu bilgileri, yüzölçümü,
- Saha inceleme tarihi ve parsel sınırlarının arazide nasıl belirlendiği,
- Parseli farklı yönlerden gösteren tarihli fotoğraflar,
- Sahanın bitki örtüsünün tanımı ve ağaç bulunmadığına dair teknik değerlendirme,
- Raporu düzenleyen orman mühendisinin imzası; belediye istiyorsa Oda mesleki denetim belgesi.
Başvuru öncesinde tapu bilgisi, imar durumu ve varsa aplikasyon krokisi veya koordinatlı sınır bilgisinin hazır olması işi hızlandırır.
5. Parselde Ağaç Çıkarsa Ne Olur?
Parselde ağaç varsa “ağaç yoktur” raporu düzenlenemez. Bu durumda izlenecek yol, parselin hukuki niteliğine göre değişir:
- Orman sayılmayan tapulu arazi: Tapulu taşınmazlardaki ağaç ve ağaççıklardan faydalanma 6831 sayılı Kanun’un 116. maddesi ve Orman Sayılmayan Tapulu Taşınmazlar Üzerindeki Ağaç ve Ağaççıklardan Faydalanılması Hakkında Yönetmelik (RG 10.12.2020/31330) ile düzenlenir. Kesim, damga ve nakliye kuralları için Tapulu Arazide Ağaç Kesim İzni ve Nakliye Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
- Belediye uygulaması: Belediye, parseldeki ağaçların tespitini, korunmasını veya nakline ilişkin kendi şartlarını uygulayabilir; ağaçların konum ve özelliklerini gösteren bir tespit veya rölöve isteyebilir.
- Devlet ormanı sayılan alan: Parsel veya bir kısmı orman sayılıyorsa, yapılacak tesis için 6831 sayılı Kanun kapsamında orman izni gerekir. Bu durumda orman izni hizmetlerimiz devreye girer.
6. Gerçeğe Aykırı Rapor ve İzinsiz Kesim
Parseldeki ağaçları kestirip sonra “ağaç yoktur” raporu almaya çalışmak ciddi sonuçlar doğurabilir:
- Mühendisin sorumluluğu: Raporu düzenleyen mühendis, gerçeğe aykırı beyanın mesleki ve hukuki sorumluluğunu taşır; dürüst bir mühendis sahada yeni kesim izi gördüğünde bunu raporuna yansıtır.
- Tapulu arazide kesim: Tapulu arazideki ağaçların kesimi ve nakli 6831 sayılı Kanun’un 116. maddesi ve yukarıdaki yönetmelikteki kurallara tabidir; kurallara aykırı kesim ve nakliye yaptırım doğurabilir.
- Belediye işlemleri: Belediyeler ruhsat süreçlerinde kendi tespitlerini yapabilir; aykırılık halinde ruhsat işlemleri etkilenebilir.
Somut bir durumda hangi yaptırımın uygulanacağı, parselin niteliğine ve olayın koşullarına bağlıdır; bu konuda bir hukukçudan görüş alınması önerilir.
7. Sıkça Sorulan Sorular (Ağaç Yoktur Belgesi S.S.S.)
Soru 1: Ağaç yoktur belgesi (ağaçsızlık raporu) nedir?
Cevap: Bir parselde ağaç bulunmadığını yerinde inceleyerek belgeleyen orman mühendisliği raporudur. OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 108 numaralı “Ağaç Tespit Teknik Raporu” kalemi olarak yer alır.
Soru 2: Ağaç yoktur belgesi her belediyede zorunlu mu?
Cevap: Hayır. Bu belgeyi genel olarak zorunlu kılan ulusal bir mevzuat hükmü yoktur; belediyeler kendi ruhsat ve hafriyat uygulamalarına göre isteyebilir. Başvuru yapacağınız belediyeye önceden sormanız gerekir.
Soru 3: Arsamda hiç ağaç yok, kendi çektiğim fotoğraflar yeterli olur mu?
Cevap: Bu, belediyenin uygulamasına bağlıdır. Rapor isteyen belediyeler genellikle bir orman mühendisinin yerinde incelemesine dayanan imzalı rapor ister; bazıları Oda mesleki denetim belgesini de arar.
Soru 4: Ağaç yoktur belgesi ile ağaç rölöve planı aynı şey mi?
Cevap: Hayır. Ağaç yoktur belgesi parselde ağaç bulunmadığını belgeler. Ağaç rölöve planı ise sahadaki ağaçları koordinatlarıyla gösterir; orman izinlerinde korunacak ağaç varsa 17/3 ve 18. madde yönetmeliklerine göre istenir.
Soru 5: Ağaç yoktur belgesinin ücreti nasıl belirlenir?
Cevap: TMMOB Orman Mühendisleri Odası’nın yıllık asgari ücret tarifesi bu iş için asgari ücreti belirler (2026 tarifesinde kalem 108). Parselin büyüklüğü, konumu ve belediyenin istediği içerik ücreti etkileyebilir; kesin ücret teklif aşamasında belirlenir.
Soru 6: Parselde birkaç küçük çalı varsa ağaç yoktur belgesi alınabilir mi?
Cevap: Bu, sahadaki bitkilerin ağaç niteliği taşıyıp taşımadığına ve belediyenin tanımına bağlıdır. Orman mühendisi sahadaki bitki örtüsünü yerinde inceler ve değerlendirmesini raporda gerekçesiyle belirtir.
Soru 7: Parselimdeki ağaçları kesmek için izin gerekir mi?
Cevap: Orman sayılmayan tapulu arazideki ağaçların kesimi ve nakli 6831 sayılı Kanun’un 116. maddesi ve 10.12.2020 tarihli yönetmelikle düzenlenir; ayrıca belediyenin kendi şartları olabilir. Parsel Devlet ormanı sayılıyorsa orman izni gerekir.
Soru 8: Ağaç yoktur belgesi için hangi bilgileri hazırlamalıyım?
Cevap: Parselin il, ilçe ve ada/parsel bilgisi, tapu, imar durumu ve varsa aplikasyon krokisi veya koordinatlı sınır bilgisi. Belediyenin istediği formatı da önceden öğrenmek işi kolaylaştırır.
8. Bu Hizmet İçin Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?
Orman İzin Lab’in odağı orman izni ve irtifak dosyalarıdır; ağaç yoktur belgesini kendimiz hazırlamıyoruz. Bu konuda talebiniz varsa, bölgenizde hizmet veren SMM belgeli orman mühendisi çözüm ortaklarımızla sizi buluşturabiliriz. Bilgileriniz, sizin onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz.
Parselinizin bir kısmı Devlet ormanı sayılıyorsa veya proje alanınız orman iznine konu oluyorsa, bu süreci doğrudan biz yürütüyoruz. Her iki durumda da teklif formunu doldurabilirsiniz. İlgili rehberler: Ağaç Rölöve Planı, Tapulu Arazide Ağaç Kesimi ve Orman İzni Nasıl Alınır.