Termik santraller geniş bir saha ister: santral binası, kömür stok sahası, kül ve cüruf depolama alanı, soğutma suyu hatları, kömür konveyörleri ve yollar. Linyit havzalarının çoğu ormanlık bölgelerde olduğundan bu alanların bir kısmı çoğu zaman orman sayılan yerlere denk gelir. Bu durumda 6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesine göre orman izni alınır.
Termik santral izinlerinde iki soru belirleyicidir: santralin hangi yakıtı kullandığı (yerli kömür veya ithal yakıt) ve kül depolama alanının nasıl bedellendirileceği. İzin türü katsayısı 4 olduğundan bedeller diğer enerji izinlerine göre yüksektir; indirimin uygulanıp uygulanmadığı maliyeti doğrudan belirler.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1 (enerji üretim santralleri)
- İzin türü katsayısı: 4 (Ek-1: termik ve nükleer santral); santrale ait su deşarj hattı, kömür konveyör hattı ve stok sahası için 1
- Yerli kömür: 31.12.2030’a kadar işletmeye girenlerde lisans tarihinden itibaren 15 yıl %85 indirim; ORKÖY ve erozyon bedeli yok (6446 s.K. geçici md. 4/4)
- İthal kömür: Kaynağı orman alanında olmayan santrallerde ormanda kurulma zarureti yok sayılır (OGM talimatı 19.07.2013)
- Kül depolama: Depolama bedelinin sekizde biri (md. 7/2-a)
- Özel belge: 1/1000 uygulama imar planı veya imar planı gerektirmediğine dair yazı (md. 5/1-f)
İzin Alanına Neler Girer?
- Santral alanı: Kazan, türbin ve jeneratör binaları, baca gazı arıtma, şalt sahası (Ek-1: 4),
- Santrale ait su deşarj hattı, kömür konveyör hattı ve stok sahası (Ek-1: 1),
- Kül ve cüruf depolama alanı: Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi olarak; kademeli kapatma planı ve depolama bedeliyle (ayrıntı: Katı Atık Tesisi Orman İzni),
- Ulaşım yolları ve şebeke bağlantı hattı (ayrıntı: Enerji Nakil Hattı Orman İzni).
Birden çok izin türünü kapsayan izinlerde arazi izin bedeli her tür için ayrı hesaplanıp toplanır (md. 8/11). Kömür ocağının kendisi ise 17/3 değil 16. madde kapsamında maden iznine tabidir (Maden İşletme İzni).
Yakıt Türüne Göre: Yerli Kömür ve İthal Kömür
| Santral | Orman izni açısından | Dayanak |
|---|---|---|
| Yerli kömür: Bakanlıkça düzenlenen maden işletme ruhsatı kapsamında 3213 s.K. IV. Grup (b) madenlerinin (turba, linyit, taşkömürü, antrasit, asfaltit, bitümlü şist vb.) girdi olarak kullanıldığı santraller | 31.12.2030’a kadar işletmeye girerse santral, ulaşım yolları ve bağlantı noktasına kadarki hatlarda lisans tarihinden itibaren 15 yıl %85 indirim; ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz. Daha önce kamu kurumlarınca santral amacıyla ihale edilen veya sözleşmeye bağlanan maden sahalarındaki tesisler yararlanamaz. | 6446 s.K. geçici md. 4/4; Yön. md. 7/9 |
| İthal kömür: Kaynağı orman alanında bulunmayan santraller | Orman sayılan alanda kurulma zarureti oluşmadığı kabul edilir; olumsuz görüş verilir. | OGM talimatı 19.07.2013 |
| Doğal gaz çevrim ve diğer termik santraller | Genel hükümler; kamu yararı ve zaruret ile orman dışı alternatif ayrıca irdelenir. | Yön. md. 4/1, 23 |
OGM talimatı 2013 tarihlidir; dosya hazırlanırken bölge müdürlüğünün güncel uygulaması teyit edilir.
Bedeller
- Arazi izin bedeli: Alan (m²) × ağaçlandırma birim m² bedeli × 4 (Ek-1) × ekolojik denge katsayısı × il katsayısı; her yıl, BAK oranında artar (md. 8/1-b).
- Ağaçlandırma bedeli: Birim hektar bedeli × alan; bir defa.
- ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedeli: Toplam proje bedeli üzerinden; enerji santrallerinde toplam proje bedeli, lisanstaki kurulu gücün orman alanına düşen payı × EPDK birim yatırım tutarıdır (md. 8/12). Yerli kömür santrallerinde alınmaz.
- Depolama bedeli (kül): Cari yıl bir m² ağaçlandırma bedelinin büyükşehir bulunan illerde dört, diğer illerde üç katı × toplam depolama hacmi; enerji santrali küllerinin depolandığı tesislerde bunun sekizde biri (md. 7/2-a, 8/1-d).
- Teminat: Birim hektar bedelinin onda biri × alan (md. 10).
Örnek (2026): Manisa’da %10’dan az kapalı ormanda 20 hektarlık santral alanı için tam arazi izin bedeli 200.000 m² × 32,3694 TL × 4 × 1,1 × 2 ≈ 56.970.144 TL/yıl; yerli kömür santralinde %85 indirimle ilk 15 yıl yaklaşık 8.545.522 TL/yıl. Ağaçlandırma bedeli 6.473.880 TL, teminat 647.388 TL. Hesap için bedel hesaplayıcısını kullanabilirsiniz (hesaplayıcı 10 yıllık YEK indirimini gösterir; yerli kömürde süre 15 yıldır).
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı ya da avan proje (md. 5/1-a, b, c),
- EPDK ön lisansı veya lisansı; yerli kömür santrallerinde maden işletme ruhsatı (md. 5/1-ç),
- 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya imar planı gerektirmediğine dair yazı (md. 5/1-f),
- Kül depolama alanı için kademeli kapatma planı (md. 5/1-g),
- ÇED belgesi, korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı, metraj cetveli ve onaylı keşif özetleri, kurum görüşleri (md. 5/1-e, ğ, h; 5/2).
Belgelerin tam listesi ve kimin hazırladığı için Orman İzni Belge Kontrol Listesi aracını kullanabilirsiniz.
Süreç
- Ön etüt: Santral, kül sahası, konveyör ve yolların orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılması; yakıt türüne göre indirim ve zaruret değerlendirmesi.
- Ön izin (tarife 151): 24 aya kadar, 12 ay uzatma; saha teslimi yok (md. 14). EPDK ön lisansıyla tüm belgeler sunulursa en fazla 3 yıllık kesin izin verilebilir (md. 7/18).
- Kesin izin (tarife 152): İmar, ÇED, kademeli kapatma ve keşif belgeleriyle; heyet incelemesi ve kamu yararı-zaruret tespiti (md. 23).
- Kontroller: İzin sahası takvim yılı içinde en az bir defa heyetçe kontrol edilir (md. 21/1).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Santral, kül sahası, konveyör, yol ve hatların izin türlerine göre ayrılması ve orman verileriyle çakıştırılması,
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, vaziyet planı, kademeli kapatma planı ve gerekiyorsa ağaç röleve planı,
- İndirim ve depolama bedeli hesabını içeren bedel hesap tablosu, ön izin ve kesin izin başvuruları, Oda vize onayı.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 151 (termik santral ön izin) ve 152 (termik santral kesin izin) numaralı kalemlere karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Orman alanında termik santral kurulabilir mi?
Cevap: Kamu yararı ve zaruret bulunması halinde enerji üretim santrallerine 17/3 kapsamında izin verilebilir (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1). Heyet önce orman dışı alternatifleri, sonra bozuk orman alanlarını araştırır (md. 23).
Soru 2: Termik santral izinlerinde izin türü katsayısı kaçtır?
Cevap: 17/3 Uygulama Yönetmeliği Ek-1’de termik ve nükleer santral için katsayı 4’tür. Santrale ait su deşarj hattı, kömür konveyör hattı ve stok sahası için katsayı 1’dir.
Soru 3: Yerli kömür santralleri bedel indiriminden yararlanır mı?
Cevap: Evet. 3213 sayılı Kanun’un IV. Grup (b) bendindeki madenlerin girdi olarak kullanıldığı ve 31.12.2030 tarihine kadar işletmeye girecek santrallerde lisans tarihinden itibaren on beş yıl izin bedellerine %85 indirim uygulanır; ORKÖY ve erozyon geliri alınmaz (6446 s.K. geçici md. 4/4).
Soru 4: İthal kömürlü santral için orman izni alınabilir mi?
Cevap: OGM’nin 19.07.2013 tarihli talimatına göre kaynağı orman alanında bulunmayan ithal kömüre dayalı termik santrallerin orman sayılan alanda yapılmasında zaruret şartı oluşmadığı kabul edilir ve olumsuz görüş verilir.
Soru 5: Kül depolama alanı için hangi bedel alınır?
Cevap: Enerji santrallerinin küllerinin depolandığı katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi kesin izinlerinde depolama bedelinin sekizde biri alınır (md. 7/2-a). Depolama bedeli, bir m² ağaçlandırma bedelinin büyükşehirlerde dört, diğer illerde üç katının depolama hacmiyle çarpımıdır (md. 8/1-d).
Soru 6: Termik santral başvurusunda imar planı gerekir mi?
Cevap: Termik ve doğal gaz çevrim santrallerinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya ilgili idareden imar planı gerektiren yapı ve tesislerden olmadığına dair yazı istenir (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 5/1-f).
Soru 7: Kömür ocağı da aynı izinle mi alınır?
Cevap: Hayır. Kömür ocağı 6831 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre maden izni kapsamındadır. Santral, kül sahası, konveyör ve yollar ise 17/3 kapsamında ayrı izne tabidir.
Soru 8: Ön lisans aşamasında kesin izin alınabilir mi?
Cevap: EPDK ön lisansıyla birlikte diğer belgelerle başvurulursa en fazla üç yıllık kesin izin verilebilir; bu dönemde her yıl birim m² bedelinin beşte biri alınır, teminat beş kat alınır ve saha teslimi yapılmaz (md. 7/18).