Katı atık düzenli depolama sahası, bertaraf tesisi veya aktarma istasyonu orman sayılan bir alana planlanıyorsa 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin 3. fıkrası ve 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ne göre izin alınır. Yönetmelik bu tesisleri; evsel, endüstriyel, tıbbi, tehlikeli atıklar ile inşaat ve yıkıntı atıklarının geri kazanıldığı, bertaraf edildiği veya teknik standartlara göre depolandığı tesisler olarak tanımlar (md. 3/n).
Katı atık izinleri diğer 17/3 izinlerinden üç noktada ayrılır: talepler Bakan Yardımcısı başkanlığındaki Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir, kademeli kapatma planı istenir ve kesin izin bedellerine ek olarak atık türüne göre değişen bir depolama bedeli alınır.
- Kapsam: Katı atık aktarma istasyonu, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisleri (17/3 Yön. md. 4/1)
- Karar mercii: Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesis talepleri Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir (md. 26/2-ç)
- Ek belgeler: 1/1000 uygulama imar planı veya yazı (md. 5/1-f); kademeli kapatma planı (md. 5/1-g)
- Depolama bedeli: m² ağaçlandırma bedeli × (büyükşehirde 4, diğer illerde 3) × toplam hacim; atık türüne göre 1/8, 1/2 veya tamamı (md. 7/2, 8/1-d)
Değerlendirme Komisyonu
Değerlendirme Komisyonu; Bakan Yardımcısı başkanlığında Orman Genel Müdürü, Orman Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Müdürlük İzin ve İrtifak Dairesi Başkanından oluşur ve kararlarını oy çokluğuyla alır. Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesis taleplerini değerlendirmek komisyonun görevleri arasındadır (md. 26). Bu nedenle dosya, Bölge Müdürlüğü heyet incelemesinden sonra Genel Müdürlük düzeyinde ikinci bir değerlendirmeden geçer; alternatif yer analizinin ve kademeli kapatma planının güçlü hazırlanması bu aşamada belirleyicidir.
Depolama Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi ile kazı fazlası malzeme alanı izinlerinde, kesin izin bedellerine ilave olarak depolama bedeli izin başlangıcında bir defada alınır (md. 7/2).
Depolama bedeli = cari yıl bir metrekare ağaçlandırma bedeli × 4 (büyükşehir belediyesi bulunan illerde) veya 3 (diğer illerde) × toplam depolama hacmi (md. 8/1-d).
| Tesis / talep sahibi | Alınan depolama bedeli | Dayanak |
|---|---|---|
| Enerji üretim santrallerinin küllerinin depolanacağı katı atık tesisi | Depolama bedelinin 1/8’i | md. 7/2-a |
| Diğer katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisleri (inşaat ve yıkıntı atığı hariç) | Depolama bedelinin 1/2’si | md. 7/2-b |
| İnşaat ve yıkıntı atığı tesisleri | Depolama bedelinin tamamı | md. 7/2-c |
| Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler dahil) | Alınmaz; ancak kamu kurumları adına verilen inşaat ve yıkıntı atığı tesislerinde tamamı alınır | md. 7/2-ç, 3/m |
Termik santralin işletilmesinde ortaya çıkan katı atıkların depolanması için verilen izinlerde, yenilenebilir enerji ve IV(b) grubu maden girdili santraller için 6446 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesindeki bedel esasları uygulanır (md. 7/9).
Diğer Bedeller
- Kesin izin bedelleri: Ağaçlandırma bedeli (günlük asgari ücret × 294 × alan, bir defa), arazi izin bedeli (her yıl, BAK ile artar), ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedelleri (md. 7–8).
- Belediye tesisleri: İl özel idaresi, belediye, köy ve mahalli idare birliklerinin kâr amacı olmadan kamu hizmeti için yapacağı tesislerde ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli alınır (md. 7/4).
- Teminat: Ağaçlandırma bedelinin onda biri × izin alanı; kamu idarelerinden alınmaz (md. 10).
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı ya da avan proje (md. 5/1-a, b, c),
- 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya ilgili idareden imar planı gerektirmediğine dair yazı (md. 5/1-f),
- Depolama öncesi ve sonrası nihai kodları gösteren, çevredeki topoğrafyayla uyumlu ve orman idaresinin kabul edeceği kademeli kapatma planı (md. 5/1-g),
- Korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e),
- ÇED Yönetmeliği kapsamındaysa ÇED belgesi; bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti; kurum görüşleri (md. 5/1-ğ, h; 5/2),
- Mahalli idare birlikleri ve kooperatiflerde yönetim kurulu kararı; kamu idarelerinde resmî yazı (md. 12).
Kademeli kapatma planı, iznin başlangıcından sona ermesine kadar alanın ağaçlandırma ve silvikültür tekniklerine uygun olarak kapatılmasını ve tabiata kazandırılmasını gösterir (md. 3/l); ormancılık bürosu tarafından düzenlenir ve heyetçe kontrol edilir (md. 13/1–2). OGM’nin e-izin belge listesine göre planda bitirilmesini takiben beş yıl takip taahhüdü ve faaliyet öncesi/sonrası haritalar ile kesitler bulunur. Ayrıntı: Rehabilitasyon Projesi ve Kademeli Kapatma Planı.
Süreç
- Yer seçimi ve alternatif analizi: Orman dışı ve bozuk orman alanı alternatiflerinin değerlendirilmesi; sahanın orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması.
- Belgeler ve e-Devlet başvurusu (ORBİS e-izin modülü); eksikler on iş günü içinde bildirilir (md. 6/1).
- Heyet incelemesi: Hizmet giderleri yatırıldıktan sonra arazide inceleme ve izin raporu (md. 20, 6/1).
- Değerlendirme Komisyonu: Genel Müdürlük düzeyinde değerlendirme (md. 26/2-ç).
- İzin ve ödemeler: Tebliğden itibaren en geç altı ay içinde bedeller (depolama bedeli dahil), teminat ve taahhüt senedi (md. 6/2).
- İşletme ve kapatma: Kademeli kapatma planına uygun çalışma; her takvim yılında en az bir kez heyet kontrolü (md. 21/1).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Saha ve alternatif yer analizi; orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırma,
- Saha analiz raporu, vaziyet planı, gerekiyorsa ağaç röleve planı,
- Depolama öncesi ve sonrası kodlarla kademeli kapatma planı; hacim esaslı depolama bedeli ön hesabı,
- ORBİS e-izin başvurusu, haritalar, ED50 koordinat listesi ve KML, kurum görüşü talepleri, bedel hesap tablosu, Oda vize onayı ve Değerlendirme Komisyonu sürecinin takibi.
Bu işler OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 169 (katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi izin dosyası) ve 144 (kademeli kapatma planı) numaralı kalemlere karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Katı atık tesisi orman alanına kurulabilir mi?
Cevap: Katı atık aktarma istasyonu ile katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisleri, kamu yararı ve zaruret bulunması halinde orman sayılan alanlarda izin verilebilecek tesisler arasındadır (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1). Talepler Değerlendirme Komisyonunca değerlendirilir (md. 26/2-ç).
Soru 2: Depolama bedeli nasıl hesaplanır?
Cevap: Cari yıl bir metrekare ağaçlandırma bedelinin büyükşehir belediyesi bulunan illerde dört katı, diğer illerde üç katı ile toplam depolama hacminin çarpımıdır (md. 8/1-d). Kesin izinde bu tutarın atık türüne göre 1/8’i, 1/2’si veya tamamı izin başlangıcında bir defada alınır (md. 7/2).
Soru 3: Belediyenin düzenli depolama sahası için depolama bedeli alınır mı?
Cevap: Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşları adına verilen izinlerden depolama bedeli alınmaz; ancak kamu kurum ve kuruluşları adına verilen inşaat ve yıkıntı atığı tesisi izinlerinden depolama bedelinin tamamı alınır (md. 7/2-ç).
Soru 4: İnşaat ve yıkıntı atığı (hafriyat) sahası için oran nedir?
Cevap: Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi olarak verilen inşaat ve yıkıntı atığı tesisleri kesin izinlerinde depolama bedelinin tamamı izin başlangıcında bir defada alınır (md. 7/2-c).
Soru 5: Santral külleri için depolama bedeli indirimli mi?
Cevap: Evet. Enerji üretim santrallerinin elektrik üretimi neticesinde oluşan küllerinin depolanacağı katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisi kesin izinlerinde depolama bedelinin yalnızca 1/8’i alınır (md. 7/2-a).
Soru 6: Kademeli kapatma planı zorunlu mu?
Cevap: Evet. Katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesisleri ile kazı fazlası malzeme alanı izin taleplerinde depolama öncesi ve sonrası nihai kodları gösteren, çevredeki topoğrafyayla uyumlu ve orman idaresinin kabul edeceği kademeli kapatma planı istenir (md. 5/1-g).
Soru 7: Değerlendirme Komisyonu kimlerden oluşur?
Cevap: Bakan Yardımcısı başkanlığında Orman Genel Müdürü, Orman Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Müdürlük İzin ve İrtifak Dairesi Başkanından oluşur; kararlar oy çokluğuyla alınır (md. 26/1, 26/3).
Soru 8: Belediye katı atık tesisinde diğer bedeller indirimli mi?
Cevap: İl özel idareleri, belediyeler, köy tüzel kişilikleri ve mahalli idare birliklerinin kâr amacı olmadan kamu hizmeti için yapacağı tesislerde ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli alınır (md. 7/4).