Bir enerji projesi santral izninden önce sahaya girmeyi gerektirir: rüzgâr ölçümü, zemin etüdü için sondaj, jeoteknik araştırmalar. İnşaat ve işletme döneminde ise türbinlere, panellere, santral binasına ve şalt sahasına ulaşan yollar gerekir. Orman sayılan alanlarda bu sondaj ve yol çalışmalarının her biri orman iznine bağlıdır ve OMO tarifesinde ayrı bir kalem olarak yer alır.
2025’te 7554 sayılı Kanunla rüzgâr ve güneş projeleri için önemli bir kolaylık geldi: proje ve etüt aşamasındaki ölçüm ve sondaj faaliyetlerine lisans şartı aranmadan izin verilebilir ve başvurular en fazla 60 günde sonuçlandırılır. Hidroelektrik, jeotermal, biyokütle ve diğer santrallerde ise genel 17/3 usulü geçerlidir.
- RES ve GES sondajı: Ön lisans veya üretim lisansı şartı yok; ön lisansa dayalı izinli sahada ayrıca izin yok (5346 s.K. md. 8, 7554 s.K. ile)
- Süre: RES ve GES başvuruları en fazla 60 günde sonuçlanır; bölge müdürlüğü dosyayı 40 günde Genel Müdürlüğe gönderir
- Diğer santraller: Genel 17/3 usulü; lisans belgesi istenir (md. 5/1-ç)
- Yol katsayısı: Ek-1’de yol, tünel, demiryolu, teleferik 0,1
- Yol genişliği: Özel kişilere en az B tipi orman yolu standardında, en az 5 m (OGM 2006)
- Yapım: Ekskavatörle; çıkan malzeme ormana zarar vermeden izinli alana (md. 25/2)
Ölçüm ve Sondaj İzinleri
Rüzgâr ve güneş projelerinde (7554 sayılı Kanun)
24.07.2025 tarihli 7554 sayılı Kanun’la 5346 sayılı Kanun’un 8. maddesine eklenen fıkraya göre orman vasıflı taşınmazlarda rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin izin süreci şu esaslarla yürür:
- Proje ve etüt aşamasındaki ölçüm ve sondaj faaliyetleri için projenin ön lisans veya üretim lisansı almış olması şartı aranmaksızın izin verilebilir.
- Ön lisansa dayanarak izin verilmiş bir saha içinde, aynı projeye yönelik ölçüm ve sondaj için ayrıca izin aranmaz.
- İzin başvuruları başvuru tarihinden itibaren en fazla altmış gün içinde sonuçlandırılır.
OGM’nin 08.12.2025 tarihli talimatı rüzgâr projeleri için uygulamayı şöyle açıklar: EPDK’nın projenin proje ve etüt aşamasında olduğunu ve bu çalışmaların süresini gösteren belgesi ile 17/3 Yönetmeliği md. 5’teki ön veya kesin izin belgeleriyle başvurulursa lisans aranmadan izin verilir. Ön lisansa dayalı izinli sahada ise ölçüm ve sondaj yapılacak alanlar vaziyet planında gösterilip kesin izin belgeleri sunulduğunda kesin izin verilmiş sayılır; bu alanların bedeli ve onaylı taahhüt senedi alındıktan sonra saha teslimi yapılır. Bölge müdürlükleri evrakı tam dosyaları en geç 40 gün içinde Genel Müdürlüğe gönderir. Rüzgâr ölçüm direği ayrı bir izin türüdür: RES Orman İzni.
Diğer enerji projelerinde
Bu kolaylık yalnızca rüzgâr ve güneş içindir. HES, JES, biyokütle, termik ve nükleer projelerinde sondaj ve etüt alanları için 17/3 Yönetmeliği’nin genel usulü uygulanır: enerji izinlerinde ön lisans veya lisans istenir (md. 5/1-ç), ön izin 24 aya kadar verilir. Ek-1’de enerji projelerine ait jeoteknik sondaj için ayrı bir kalem bulunmaz; tabloda yer almayan taleplerde bedel hesabına esas katsayıyı Genel Müdürlük belirler (md. 8/9). Jeotermal kaynak aramasındaki kuyular ise Ek-1’de “jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama” olarak 0,5 katsayısıyla yer alır: JES Orman İzni.
Santral Ulaşım Yolları
Yol, 17/3 Yönetmeliği’nde ulaşım tesisleri arasında sayılır (md. 4/1) ve Ek-1’de yol, demiryolu, teleferik hattı ve tünelle birlikte 0,1 katsayısına sahiptir. Santral sahasının içindeki ve sahaya ulaşan yollar, santral izni ile aynı dosyada ayrı izin türü olarak hesaplanır; arazi izin bedeli her izin türü için ayrı bulunup toplanır (md. 8/11). Yol izinlerinde dikkat edilecek kurallar:
- Genişlik: OGM’nin 28.06.2006 tarihli talimatına göre özel kişi ve şirketler adına verilen yol izinlerinde genişlik, yol standartlarının en az B tipi orman yolu standardında olması kaydıyla en az 5 m alınır ve alan hesabı buna göre yapılır.
- Yapım tekniği: Ormanlık alanda yapılması zorunlu yollar çevreye zarar vermeyecek şekilde ekskavatörle yapılır; çıkan malzeme ormana zarar vermeyecek şekilde izinli alanlara taşınır (md. 25/2).
- Güzergâh: Kamu yararı ve zaruret incelemesinde öncelikle bozuk orman alanları araştırılır (md. 23/2); mevcut orman yollarının kullanılabildiği yerlerde yeni yol talebinin gerekçesi açıklanmalıdır.
- Yer altı geçişleri: Yer üstünü bozmadan yapılan yer altı tesislerinden yalnızca arazi izin bedeli alınır; tünel giriş-çıkışlarından tüm bedeller alınır (md. 7/6).
- Kontrol: Yol izinlerinde saha kontrolleri yatırım tamamlanıncaya kadar her yıl, sonrasında sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda yapılır (md. 21/1).
Santral dışındaki genel yol izinleri için: Boru Hattı, Su İsale ve Yol Orman İzni.
Bedeller ve Örnek
Sondaj ve yol alanlarından da ağaçlandırma, arazi izin, ORKÖY ve erozyon bedeli ile teminat alınır. 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji tesislerinde tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki hatlar dahil verilen izinlerde bedeller 6446 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesinde belirtilen şekliyle alınır (md. 7/9); yani santral iznine uygulanan indirim rejimi yollar için de geçerlidir.
Örnek (2026, indirimler hariç): Ek-3 katsayısı 2 olan bir ilde, %11–40 kapalı ormanda 3 km uzunluğunda ve 5 m genişliğinde (15.000 m²) santral yolu için arazi izin bedeli 15.000 × 32,3694 TL × 0,1 × 1,4 × 2 ≈ 135.951 TL/yıl; ağaçlandırma bedeli 1,5 ha × 323.694 TL ≈ 485.541 TL. Yolun katsayısı düşük olduğu için yol bedelinde ağaçlandırma bedeli çoğu zaman yıllık arazi izin bedelinden yüksektir. Hesap için bedel hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Ölçüm ve sondaj noktalarının, yol güzergâhlarının orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılması; mevcut orman yollarıyla bağlantı analizi,
- Sondaj alanları ve yollar için saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, vaziyet planı ve gerekirse ağaç röleve planı,
- İzinli sahada sondaj alanlarının vaziyet planına işlenmesi, bedel hesap tablosu ve başvuru takibi.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 158 numaralı kaleme (“enerji izinlerinde sondaj ve yol izin dosyası tanzimi”) karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: RES veya GES projesinde sondaj için lisans gerekir mi?
Cevap: Hayır. 7554 sayılı Kanun’la 5346 sayılı Kanun’un 8. maddesine eklenen hükme göre rüzgâr ve güneş projelerinin proje ve etüt aşamasındaki ölçüm ve sondaj faaliyetleri için ön lisans veya üretim lisansı şartı aranmaksızın izin verilebilir.
Soru 2: Ön lisansla izin aldığım sahada sondaj için yeniden başvurmam gerekir mi?
Cevap: Ayrıca izin aranmaz. OGM talimatına göre sondaj yapılacak alanlar vaziyet planında gösterilip kesin izin belgeleri sunulduğunda kesin izin verilmiş sayılır; bedel ve taahhüt senedi alındıktan sonra saha teslim edilir.
Soru 3: Rüzgâr ve güneş izin başvuruları ne kadar sürede sonuçlanır?
Cevap: 5346 sayılı Kanun’a göre başvuru tarihinden itibaren en fazla 60 gün içinde. OGM talimatına göre bölge müdürlükleri evrakı tam dosyaları en geç 40 gün içinde Genel Müdürlüğe gönderir.
Soru 4: HES veya JES projelerinde de lisanssız sondaj izni alınabilir mi?
Cevap: Hayır. Bu kolaylık yalnızca rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı tesisler içindir. Diğer enerji projelerinde 17/3 Uygulama Yönetmeliği’nin genel usulü uygulanır ve enerji izinlerinde ön lisans veya lisans istenir (md. 5/1-ç).
Soru 5: Santral yolunun izin genişliği ne kadar alınır?
Cevap: OGM’nin 28.06.2006 tarihli talimatına göre özel kişi ve şirketler adına verilen yol izinlerinde genişlik, en az B tipi orman yolu standardında olmak kaydıyla en az 5 metre alınır ve alan hesabı buna göre yapılır.
Soru 6: Yol için izin türü katsayısı kaçtır?
Cevap: 17/3 Uygulama Yönetmeliği Ek-1’de yol, demiryolu, teleferik hattı ve tünel için izin türü katsayısı 0,1’dir. Santral sahasının katsayısı ise kaynağa göre farklıdır (ör. RES, GES, HES 0,5).
Soru 7: Yenilenebilir enerji indirimi yollara da uygulanır mı?
Cevap: Evet. 5346 sayılı Kanun kapsamındaki tesislerde tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki hatlar dahil verilen izinlerde bedeller 6446 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesinde belirtilen şekliyle alınır (17/3 Yön. md. 7/9).
Soru 8: Yol yapımından çıkan toprak nereye konur?
Cevap: Ormanlık alanda yapılması zorunlu yollar çevreye zarar vermeyecek şekilde ekskavatörle yapılır ve çıkan malzeme ormana zarar vermeyecek şekilde izinli alanlara taşınır (md. 25/2).