İçme suyu isale hattı, atık su hattı, doğalgaz veya petrol boru hattı ya da bir yol güzergâhı orman sayılan alandan geçiyorsa, inşaattan önce orman izni alınır. 17/3 Uygulama Yönetmeliği; yol gibi ulaşım tesislerini, su isale hattını, atık su tesislerini, petrol ve doğalgaz boru hatlarını ve altyapı tesislerini orman sayılan alanlarda kamu yararı ve zaruret bulunması halinde izin verilebilecek tesisler arasında sayar (md. 4/1).
Hat izinlerinde bedeli belirleyen iki soru vardır: hat yer altında mı, yer üstünde mi? ve talep sahibi kim? Bu sayfada iki sorunun cevabına göre bedelleri, belgeleri ve süreci bulacaksınız.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1
- Yer altı hatlar: Yüzeye isabet eden izdüşüm için izin; yer üstünü bozmayan kısımdan yalnızca arazi izin bedeli (md. 4/5, 7/6)
- Kamu talepleri: KGM ve DSİ bedelsiz (md. 7/11); belediye ve büyükşehir su idaresi %95 (md. 7/4); köylere yönelik yol-su-atıksu bedelsiz (md. 7/8)
- Kontrol: Yatırım tamamlanana kadar her yıl, sonra sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda (md. 21/1)
Yer Altı Hattı mı, Yer Üstü Hattı mı?
| Hat kısmı | İzin | Alınan bedeller |
|---|---|---|
| Yer üstünü bozmadan yer altında yapılan kısım | Yüzeye isabet eden izdüşümü için izin alınır (md. 4/5) | Yalnızca arazi izin bedeli; ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (md. 7/6) |
| Açık kazıyla döşenen ve yer üstünü bozan kısım | Kesin izin | Tüm bedeller: ağaçlandırma, arazi izin, ORKÖY (%3), erozyon (%2) (md. 7/1, 7/6) |
| Tünel giriş ve çıkışları | Kesin izin | Tüm bedeller (md. 7/6) |
| Yol, depo, pompa istasyonu, vana odası gibi yüzey yapıları | Kesin izin | Tüm bedeller |
Bedel hesaplarında yalnızca Devlet ormanına isabet eden bölümler esas alınır (md. 8/2). Uzun güzergâhlarda hattın orman sayılan kısımlarının ve bu kısımların yer altı / yer üstü ayrımının koordinatlı olarak doğru belirlenmesi, bedeli doğrudan belirler.
Talep Sahibine Göre Bedeller
| Talep sahibi / proje | Bedeller | Dayanak |
|---|---|---|
| Karayolları Genel Müdürlüğü (6001 s.K. md. 28) ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (6200 s.K. ek md. 5) | Bedel alınmaz | md. 7/11 |
| Kamu idarelerince yapılan veya yap-işlet-devret ile yaptırılan erişme kontrollü karayollarındaki ulaştırma yapıları, hizmet ve bakım tesisleri | Bedel alınmaz | md. 7/16; izin karayolu sınır çizgisi içinde (md. 4/6) |
| İl özel idaresi, belediye, köy tüzel kişiliği, mahalli idare birliği (kâr amacı olmadan kamu hizmeti); büyükşehirlerde su hizmetlerini yürüten birimlerin su tesisleri | Ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli | md. 7/4 |
| 3202 s.K. çerçevesinde köye ve bağlı yerleşim birimlerine yönelik yol, su, atıksu ve altyapı tesisleri için il özel idareleri | Bedel alınmaz | md. 7/8 |
| Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri | Bedel, teminat ve hizmet gideri alınmaz | md. 7/13, 10, 20/2 |
| Doğalgaz dağıtım şirketleri, petrol boru hattı işletmecileri, özel yatırımcılar | Kesin izin bedellerinin tamamı; teminat | md. 7–8, 10 |
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi ve güzergâhı gösteren 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı (md. 5/1-a, b, c),
- Petrol ve doğalgaz izinlerinde ruhsat (md. 5/1-ç); su izinlerinde su kiralama, kullanma veya tahsis belgesi (md. 5/1-d),
- Güzergâhta korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e),
- Bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti (md. 5/1-h); bedelsiz izinlerde istenmez (md. 13/5),
- ÇED Yönetmeliği kapsamındaysa ÇED belgesi; mevzuat gereği kurum görüşleri (md. 5/1-ğ, 5/2),
- Kamu idarelerinde resmî yazı; köylerde köy ihtiyar heyeti kararı; birliklerde yönetim kurulu kararı (md. 12).
OGM’nin ORBİS e-izin belge listesi ayrıca 1/25.000 harita veya kroki, hassas yerler, meşcere ve orman kadastro haritalarını, ED50 3 ve 6 derecelik koordinat listesi ile güzergâh katmanlı KML’yi, DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar, arkeolojik ve doğal sit görüşlerini, bedel hesap tablosunu ve Oda vize onayını ister.
Hat Başka Bir İzin Alanından Geçiyorsa
Güzergâh daha önce 6831 sayılı Kanun’un 16, 17/3 veya 18. maddesine göre verilmiş bir izin alanına denk geliyorsa önceki izin sahibinin muvafakati aranır; verilmezse idare resen izin verebilir. Talep sahibi mevcut izinle ilgili tedbirleri alır ve zararlardan sorumlu olacağına dair ek taahhüt senedi verir (md. 22). Maden izin alanlarındaki yol, su ve enerji hattı kesişmeleri için 16. Madde Uygulama Yönetmeliği’nde de aynı yönde hüküm vardır (md. 29/2).
Yapım Kuralları ve Kontroller
- Yollar: Ormanlık alanda yapılması zorunlu yollar çevreye zarar vermeyecek şekilde ekskavatörle yapılır; çıkan malzeme ormana zarar vermeyecek şekilde izinli alanlara taşınır (md. 25/2).
- Proje dışı tesis yok: İzinli proje dışında tesis yapılamaz; ilave tesisler için ayrıca izin alınır, izinsiz tesislere el konulur (md. 21/6).
- Yangın tedbirleri: İzin sahibi orman yangınlarına karşı her türlü tedbiri alır (md. 21/7).
- Kontrol takvimi: Su isale hattı, doğalgaz ve petrol boru hattı ve yol izinlerinde saha kontrolleri yatırım tamamlanıncaya kadar her yıl, tamamlandıktan sonra sonu sıfır ve beş ile biten yıllarda yapılır (md. 21/1).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Güzergâhın orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması; orman sayılan kısımların ve yer altı / yer üstü ayrımının koordinatlı hesabı,
- Saha analiz raporu, vaziyet planı ve güzergâhta korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı,
- ORBİS e-izin başvurusu, haritalar (1/25.000, hassas yerler, meşcere, orman kadastro), ED50 koordinat listesi ve KML, kurum görüşü talepleri,
- Talep sahibine göre uygulanacak muafiyet ve indirimlerin tespiti, bedel hesap tablosu, Oda vize onayı, mevcut izin kesişmelerinde muvafakat yazışmaları, taahhüt senedi ve saha teslim takibi.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 166 numaralı kaleme karşılık gelir. Enerji hatları için bkz. Enerji Nakil Hattı Orman İzni; kuyu ve depolar için Su Kuyusu ve Sondaj Orman İzni.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Yer altından geçen boru hattı için orman izni gerekir mi?
Cevap: Evet. Yer altında inşa edilecek tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümü için izin alınır. Yer üstünü bozmadan yapılan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli alınır; ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/5, 7/6).
Soru 2: Belediyenin içme suyu isale hattı için bedel ödenir mi?
Cevap: Belediyeler ve büyükşehirlerde su hizmetlerini yürüten birimler adına, kâr amacı olmadan kamu hizmeti için verilen su tesisi izinlerinde ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli alınır (md. 7/4).
Soru 3: Karayolları ve DSİ’nin projeleri için bedel alınır mı?
Cevap: Hayır. 6001 sayılı Kanun’un 28. maddesi gereği Karayolları Genel Müdürlüğüne ve 6200 sayılı Kanun’un ek 5. maddesi gereği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne verilecek izinlerden herhangi bir bedel alınmaz (md. 7/11).
Soru 4: Köy yolu veya köyün su hattı için orman izni bedelli mi?
Cevap: 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun çerçevesinde köye ve bağlı yerleşim birimlerine yönelik yol, su, atıksu ve altyapı tesisleri için il özel idareleri adına verilen izinlerden bedel alınmaz (md. 7/8).
Soru 5: Doğalgaz boru hattı izninde hangi belgeler istenir?
Cevap: Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi ve vaziyet planının yanında petrol ve doğalgaz izinlerinde ruhsat istenir (md. 5/1-ç). Bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti, ÇED kapsamındaysa ÇED belgesi ve gerekli kurum görüşleri eklenir.
Soru 6: Yol yapımında çıkan kazı fazlası için ayrı izin gerekir mi?
Cevap: Kazı fazlası orman sayılan alanda depolanacaksa izne konu olur. Demiryolu, otoyol, Devlet ve il yolları ile su isale hatlarının yapımında çıkan kazı fazlası için kamu idareleri adına verilen bedelsiz depolama izinlerinden yalnızca ağaçlandırma bedeli alınır (md. 7/17).
Soru 7: Hat güzergâhı izinli bir maden sahasından geçerse ne olur?
Cevap: Önceki izin sahibinin muvafakati aranır; verilmezse idare resen izin verebilir ve talep sahibinden ek taahhüt senedi alınır (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 22; 16. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 29/2).
Soru 8: Boru hattı izni verildikten sonra saha kontrol edilir mi?
Cevap: Evet. Su isale hattı, doğalgaz ve petrol boru hattı ile yol izinlerinde saha kontrolleri yatırım tamamlanıncaya kadar her yıl, tamamlandıktan sonra sonu sıfır ve beş ile biten yıllarda yapılır (md. 21/1).