6831 sayılı Orman Kanunu’nun 18. maddesi, Devlet ormanlarında bazı özel faaliyetlere Genel Müdürlükçe izin verilmesini düzenler: arkeolojik kazı ve restorasyon, odun kömürü ve terebentin gibi ocaklar, balık üretimi için karada zorunlu tesisler ve yeraltında depolama alanı. İlk üçü için ayrı sayfalarımız vardır. Bu sayfa, 18. madde kapsamında tarifede ayrı kalemi olmayan işleri anlatır: yeraltı depolama tesisleri, izinli tesislerin kiraya verilmesi, izin devri ve izinli sahaya ilave tesis.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 18; 18. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 4, 5, 9, 10, 13, 19, 22, 24 ve Ek-1, Ek-2, Ek-3 (mevzuat.gov.tr konsolide metni ve ekleri)
- Yeraltı depolama: Ek-1 katsayısı 1; yalnızca hayvansal ve bitkisel gıda depolanabilir (md. 5/6)
- Kiralama: İzinli tesis Genel Müdürlük izniyle kiraya verilebilir; kira bedelinin %50’si her yıl orman idaresine ödenir (md. 22)
- Devir: Kesin izin devredilebilir; ön izin ve bedelsiz izin devredilemez (md. 19)
- Yeni izin verilmeyenler: Fidanlık, mantar ve tıbbi aromatik bitki ile odun dışı ürün işleme tesisi (AYM 2023/68 iptali)
18. Madde Kapsamındaki İzinler ve Sayfalarımız
18. Madde Uygulama Yönetmeliği’nin 4. maddesi izin verilebilecek faaliyetleri sayar. Bunların bugünkü durumu ve ilgili sayfalar:
| Faaliyet | Ek-1 katsayısı | Durum ve sayfa |
|---|---|---|
| Arkeolojik kazı ve restorasyon | — | Yalnızca Kültür ve Turizm Bakanlığına (md. 4/2): Arkeolojik Kazı ve Restorasyon |
| Odun kömürü ocağı (terebentin, katran, sakız ocakları) | 0,5 | Odun Kömürü ve Terebentin Ocağı |
| Balık üretimi için karada yapılması mecburi tesisler | 0,25 | Balık Üretim Tesisi |
| Yeraltında depolama alanı | 1 | Bu sayfada |
| Orman bitkisi fidanlığı, mantar ve tıbbi aromatik bitki, odun dışı ürün işleme tesisi | 0,05–0,5 | Kanundaki dayanağı AYM 05.04.2023 kararıyla iptal edildi; yeni izin verilmez, mevcut kesin izinler sürer |
18. madde izinlerinde ekolojik denge (Ek-2) ve il (Ek-3) katsayıları da 17/3 ve maden tablolarından farklıdır. Örneğin Ek-2’de bozuk orman alanı 0,5, %41–70 kapalı orman 1,7; Ek-3’te İstanbul 3,5, İzmir ve Kocaeli 3,0’dır.
Yeraltında Depolama Alanı (Tünel Depo)
Yönetmelik, Devlet ormanlarında yeraltında depolama alanı kurulmasına izin verilebileceğini düzenler (md. 4/1). Bu izinlerin kuralları:
- Tünel şartı: Tünel şeklinde yer altında yapılacak depolama tesislerine, tünel girişinde ve tünel izdüşümünün üzerindeki orman örtüsünün zarar görmemesi kaydıyla izin verilebilir; yer altındaki tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümleri için izin alınır (md. 4/11).
- Ne depolanabilir: Yeraltı depolama alanlarında hayvansal ve bitkisel gıdalar dışında depolama yapılmasına izin verilmez (md. 5/6).
- Bedel: Yer üstünü bozmayan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli alınır; tünel giriş ve çıkışları ile yer üstünü bozan kısımlardan ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedelleri de alınır (md. 9/5).
- Kısıtlar: Ormanlık alanda lojman ve sosyal tesise izin verilmez (md. 5/1); yangın görmüş ormanlar, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılan sahalarda 18. madde faaliyetlerine hiçbir surette izin verilmez (md. 5/7). Heyet talepte kamu yararı olup olmadığını irdeler (md. 5/8).
17/3 Yönetmeliği de yeraltı depolama tesislerini ayrıca sayar; talebin hangi yönetmeliğe göre değerlendirileceği depolanacak ürün ve talep sahibine göre başvuru öncesinde netleştirilir. 17/3 kapsamındaki tesisler için Diğer 17/3 Orman İzinleri sayfasına bakabilirsiniz.
Örnek (2026): Kocaeli’de %41–70 kapalı ormanda, yüzey izdüşümü 2.000 m² olan bir gıda depolama tüneli ve 500 m² tünel girişi:
- Arazi izin bedeli: 2.500 m² × 32,3694 TL × 1 (Ek-1) × 1,7 (Ek-2) × 3,0 (Ek-3) ≈ 412.710 TL/yıl
- Ağaçlandırma bedeli: Yalnızca yer üstünü bozan 0,05 ha giriş alanı için 0,05 × 323.694 ≈ 16.185 TL (bir defa)
- ORKÖY ve erozyon: Proje bedeli üzerinden %3 ve %2 (giriş ve yer üstünü bozan kısımlar için)
- Teminat: Bir hektar ağaçlandırma bedelinin yirmide biri (16.184,70 TL) × 0,25 ha ≈ 4.046 TL (md. 13/1)
İzinli Tesislerin Kiraya Verilmesi
18. madde kapsamında izin verilmiş tesislerin tamamı veya bir bölümü, izin sahibinin talebiyle kiraya verilebilir (md. 22):
- Talep heyetçe incelenir; uygun görülürse Genel Müdürlükçe izin verilir.
- İzin sahibi kira sözleşmesinin noter onaylı suretini ve gerekiyorsa ek taahhüt senedini orman idaresine verir.
- Kira bedelinin yüzde ellisi, sözleşmedeki tarihten itibaren en geç bir ay içinde ve her yıl Genel Müdürlük özel bütçe hesabına yatırılır; aylık kirada aylık bedelin on iki katının yarısı ödenir.
- Ödeme yapılmazsa kiralama izni resen iptal edilir; kira sözleşmesinin bittiği de bir ay içinde bildirilir.
İzin süresi sona eren ve Genel Müdürlüğün sabit kıymetlerine geçen bina ve tesisler ise Genel Müdürlükçe kullanılabilir veya kiraya verilebilir (md. 23).
İzin Devri
- Ön izin devredilemez; bedelsiz verilen izinler de devredilemez (md. 19/1, 19/4).
- Kesin izin, taahhüt senedi hükümlerine ve sürelerine bağlı kalmak kaydıyla Genel Müdürlük izniyle devredilebilir. Devir alan; uygulama projesi ve benzeri belgelerin devrini almak, taahhüt senedi ve teminat vermek zorundadır; aksi halde devredenin sorumluluğu sürer (md. 19/2).
- Devirde arazi izin bedeli güncellenir; bir defaya mahsus alınan bedeller yeniden alınmaz (md. 19/3). Teminat devirde güncellenir (md. 13/1).
İzinli Sahaya İlave Tesis ve Kontroller
- Ormanlık alanda izin verilen proje dışında tesis yapılamaz; izinli saha içindeki ilave tesisler için yönetmeliğe göre izin alınması ve bedellerin ödenmesi zorunludur. İzinsiz tesislere orman idaresince el konulur (md. 24/6).
- İzin sahaları takvim yılı içinde en az bir defa dosya ve arazi üzerinde heyetçe kontrol edilir (md. 24/1). Yıllık kontrol sürecimiz için: İzin Sahası Yıllık Kontrolü.
- Ek-1’de bulunmayan farklı bir talepte izin türü katsayısını belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir (md. 10/9).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Talebin 18. madde mi 17/3 kapsamında mı değerlendirileceğinin ve izin türünün ön değerlendirmesi; sahanın orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılması,
- Saha analiz raporu, koordinatlı harita, vaziyet planı ve gerektiğinde ağaç rölöve planı; kiralama ve devir dosyaları,
- Başvurudan önce bedel tahmini, e-Devlet başvurusu ve dosya takibi.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 185 numaralı kaleme (“18. maddeye göre tarifede yer almayan diğer izinlerde dosya tanzimi”) karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Orman alanında yeraltı depo yapılabilir mi?
Cevap: Evet. 18. Madde Uygulama Yönetmeliği yeraltında depolama alanı kurulmasına izin verilebileceğini düzenler (md. 4/1). Tünel şeklindeki depolara, tünel girişinde ve izdüşümünün üzerindeki orman örtüsü zarar görmemek kaydıyla izin verilir (md. 4/11).
Soru 2: Yeraltı deposunda neler depolanabilir?
Cevap: Yalnızca hayvansal ve bitkisel gıdalar. Yönetmelik bunların dışında depolama yapılmasına izin vermez (md. 5/6).
Soru 3: Tünel depoda hangi bedeller alınır?
Cevap: Yer üstünü bozmayan izdüşüm alanından yalnızca arazi izin bedeli alınır. Tünel giriş ve çıkışları ile yer üstünü bozan kısımlardan ağaçlandırma, arazi izin, ORKÖY ve erozyon bedellerinin tamamı alınır (md. 9/5). Ek-1 katsayısı 1’dir.
Soru 4: 18. madde izinli tesisimi kiraya verebilir miyim?
Cevap: Evet, heyet incelemesi ve Genel Müdürlük izniyle. Kira bedelinin yüzde ellisi her yıl orman idaresine ödenir ve kira sözleşmesinin noter onaylı sureti verilir; ödeme yapılmazsa kiralama izni resen iptal edilir (md. 22).
Soru 5: 18. madde iznini başkasına devredebilir miyim?
Cevap: Kesin izin, taahhüt senedine bağlı kalmak kaydıyla Genel Müdürlük izniyle devredilebilir; devir alan taahhüt senedi ve teminat verir. Ön izin ve bedelsiz verilen izinler devredilemez (md. 19).
Soru 6: Mantar, fidanlık veya odun dışı ürün tesisi için hâlâ izin alınabilir mi?
Cevap: Hayır. Anayasa Mahkemesi 05.04.2023 tarihli ve E.2020/103, K.2023/68 sayılı kararıyla bu faaliyetleri 6831 sayılı Kanun’un 18. maddesinden iptal etti. Yönetmelikte hükümleri hâlâ yer alsa da OGM talimatına göre yeni talepler değerlendirilmez; karardan önce verilmiş kesin izinler devam eder.
Soru 7: 18. madde izinlerinde teminat ne kadar?
Cevap: Bir hektar için cari yıl ağaçlandırma bedelinin yirmide biri ile izin alanının çarpımıdır; 2026’da hektar başına 16.184,70 TL. Odun dışı ürün işleme tesislerinde ise onda biri alınır ve en az bir hektarlık bedel kadardır. Genel bütçeli idarelerden, kamu kurumlarından ve ön izinlerden teminat alınmaz (md. 13/1).
Soru 8: Ormanlık alandaki 18. madde iznine lojman veya kafeterya eklenebilir mi?
Cevap: Hayır. Ormanlık alanda lojman ve sosyal tesislere izin verilmez (md. 5/1). İzinli sahaya yapılacak her ilave tesis için ayrıca izin alınması ve bedel ödenmesi gerekir; izinsiz tesislere el konulur (md. 24/6).