6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesi ve uygulama yönetmeliği, orman izni verilebilecek tesisleri uzun bir listeyle sayar. Enerji santralleri, su ve boru hatları, maden ve kamu tesisleri gibi sık rastlanan izinler için ayrı sayfalarımız var. Ancak listede demiryolu, teleferik, tünel, trafo binası, radyo-televizyon vericisi, su dolum tesisi, atıksu tesisi, kazı fazlası malzeme alanı ve yer altı depolama gibi daha seyrek ama bedel kuralları farklı tesisler de bulunur.
Bu sayfa, ayrı sayfası olmayan 17/3 izinlerini; Ek-1 katsayılarını ve her birine özgü kuralları bir arada verir. Ek-1’de hiç yer almayan bir talepte ise katsayıyı Orman Genel Müdürlüğü belirler; bu nedenle dosyanın doğru izin türüyle açılması bedeli doğrudan etkiler.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1 (“ve bunlarla ilgili yer, bina ve tesisler”)
- Katsayı aralığı: Demiryolu ve tünelde 0,1’den radyo-TV vericisinde 5’e kadar
- Listede yoksa: Katsayıyı Genel Müdürlük belirler (md. 8/9); açık hüküm yoksa Değerlendirme Komisyonu (md. 26/2-e)
- Birden çok tesis: Arazi izin bedeli her izin türü için ayrı hesaplanıp toplanır (md. 8/11)
- Yer altı: İzdüşüm için izin; yer üstünü bozmayan kısımdan yalnızca arazi izin bedeli (md. 4/5, 7/6)
- İptal: Hava ayrıştırma tesisi ibaresi Kanun’dan iptal edildi (AYM 9/5/2024)
Tesisler ve Ek-1 Katsayıları
| Tesis | Ek-1 katsayısı | Not |
|---|---|---|
| Demiryolu, teleferik hattı, tünel | 0,1 | Ulaşım tesisleri (md. 4/1) |
| Su deposu, kanalizasyon | 0,1 | Su ve altyapı tesisleri |
| Atıksu tesisi | 0,5 | Arıtma tesisinde imar belgesi istenir (md. 5/1-f) |
| Ölçüm ve gözlem istasyonu (enerji) | 0,5 | Enerji tesisleri arasında |
| Kazı fazlası malzeme alanı | 0,5 | Kademeli kapatma planı ve depolama bedeli |
| Trafo binası, ölçüm istasyonu, R/L tesisi | 0,7 | Haberleşme ve enerji tesisleri |
| Depo olarak kullanılacak tünel | 0,7 | Tünel depolama kuralları (md. 25/8) |
| Elektrik depolama ünitesi (santrale bütünleşik) | 1 | OGM 22.05.2025 oluru |
| Şantiye tesisleri | 2 | Ek-1, inşaat ve yıkıntı atığı tesisleriyle aynı satır |
| Radyo-televizyon verici istasyonu ve antenleri, su dolum tesisi | 5 | Yüksek katsayılı kalem |
Ek-1’de yer alan izin türlerinin dışında farklı bir taleple karşılaşılırsa bedel hesabına esas katsayıyı belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir (md. 8/9). OGM bu yetkiyi örneğin reklam ve ilan amaçlı iletişim panoları (150) ve elektrik depolama ünitesi (1) için kullanmıştır. Bu yönetmelikle ilgili mevzuatta açık hüküm bulunmayan hususları Değerlendirme Komisyonu değerlendirir (md. 26/2-e); yönetmelikte sayılan faaliyetlerden Bakanlıkça belirlenenlerin kamu yararı ve zaruret kararı da Bakanlıkça alınır (md. 23/3).
6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesindeki “hava ayrıştırma” ibaresi Anayasa Mahkemesinin 9/5/2024 tarihli ve E.2021/106, K.2024/101 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; yönetmelikte hâlâ geçen azot, argon ve oksijen gazlarının kullanıldığı hava ayrıştırma tesisleri için bu nedenle izin verilmesi beklenmemelidir.
Tesise Göre Özel Kurallar
Kazı fazlası malzeme alanı
- Depolama öncesi ve sonrası nihai kotları gösteren, çevre topoğrafyasıyla uyumlu kademeli kapatma planı istenir (md. 5/1-g).
- Diğer bedellere ek olarak izin başlangıcında depolama bedeli alınır: cari yıl 1 m² ağaçlandırma bedelinin büyükşehirlerde 4, diğer illerde 3 katı × toplam depolama hacmi (md. 7/2, 8/1-d).
- Tesis inşaatından çıkan malzemenin depolandığı alanlara izin alanı dışından malzeme dökülemez; saha ağaçlandırılacak hale getirilerek geri teslim edilir (md. 25/5).
- Demiryolu, otoyol, Devlet ve il yolları ile su isale hatlarının yapımında çıkan kazı fazlası için kamu idarelerine verilen bedelsiz izinlerden yalnızca ağaçlandırma bedeli alınır (md. 7/17).
Yer altı depolama ve tüneller
- Tünel şeklindeki yer altı depolama tesislerine, tünel girişinde ve tünel izdüşümü üzerindeki orman örtüsü zarar görmemek kaydıyla izin verilir; depolamanın türüne göre diğer izinler izin sahibinin sorumluluğundadır (md. 25/8).
- Yer altındaki tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümleri için izin alınır (md. 4/5); yer üstünü bozmayan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli, tünel giriş-çıkışlarından tüm bedeller alınır (md. 7/6).
- Yeraltı doğalgaz depolanmasına ilişkin tesisler ve yeraltı depolama tesisleri de md. 4/1’de sayılır.
Karayolu hizmet ve bakım tesisleri
Erişme kontrolü uygulanan karayollarındaki ulaştırma yapıları ve müştemilatı olan hizmet tesisleri ile bakım işletme tesislerine, karayolu sınır çizgisi içinde kalmak kaydıyla izin verilir (md. 4/6). Kamu idareleri ve kurumlarınca yapılan, işletilen veya yap-işlet-devret modeliyle yaptırılan bu tesislerden bedel alınmaz (md. 7/16).
Bedeller ve Örnek
Bu tesislerde de ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli (alan × birim m² bedeli × Ek-1 × Ek-2 × Ek-3), ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedeli ile teminat alınır; arazi izin bedeli her yıl BAK oranında artar (md. 7, 8, 10). Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden bedel alınmaz (md. 7/13).
Örnek (2026): Ek-3 katsayısı 2,4 olan bir ilde (ör. Antalya), %41–70 kapalı ormanda (Ek-2 = 1,7) 400 m²’lik radyo-televizyon verici istasyonu için arazi izin bedeli 400 × 32,3694 TL × 5 × 1,7 × 2,4 ≈ 264.134 TL/yıl olur. Aynı alan bir trafo binası olsaydı katsayı 0,7 ile bedel yaklaşık yedide birine düşerdi. Hesap için bedel hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Talebin doğru izin türüne bağlanması; birden çok tesis varsa alanların izin türlerine göre ayrılması,
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, vaziyet planı, gerekirse kademeli kapatma planı ve ağaç röleve planı,
- Bedel hesap tablosu, ön izin ve kesin izin başvuruları, dosya takibi.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 174 numaralı kaleme (“17. maddeye göre tarifede yer almayan diğer izinlerde dosya tanzimi”) karşılık gelir. Ayrı sayfası olan izinler için tüm hizmetler sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Talep ettiğim tesis Ek-1 tablosunda yoksa bedel nasıl hesaplanır?
Cevap: Ek-1’de yer alan izin türlerinin dışında farklı bir taleple karşılaşılması durumunda bedel hesaplamasına esas izin türü katsayısını belirlemeye Orman Genel Müdürlüğü yetkilidir (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 8/9).
Soru 2: Demiryolu ve teleferik için izin türü katsayısı kaçtır?
Cevap: Ek-1’de yol, demiryolu, teleferik hattı ve tünel için izin türü katsayısı 0,1’dir. Bu hatlara bağlı trafo binası 0,7, şantiye tesisleri 2 katsayısıyla ayrıca hesaplanır (md. 8/11).
Soru 3: Radyo-televizyon vericisi için bedel neden yüksek?
Cevap: Ek-1’de radyo-televizyon verici istasyonu ve antenleri ile su dolum tesisi için izin türü katsayısı 5’tir; bu, yol veya su hattı katsayısının (0,1) elli katıdır.
Soru 4: Kazı fazlası malzeme alanında hangi ek bedel alınır?
Cevap: Diğer bedellere ek olarak izin başlangıcında depolama bedeli alınır: cari yıl 1 m² ağaçlandırma bedelinin büyükşehir belediyesi bulunan illerde 4, diğer illerde 3 katının toplam depolama hacmiyle çarpımı (md. 7/2, 8/1-d).
Soru 5: Yer altından geçen tünel için orman izni gerekir mi?
Cevap: Evet. Yer altında inşa edilecek tesislerin yüzeye isabet eden izdüşümleri için izin alınır (md. 4/5). Yer üstünü bozmayan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli, tünel giriş-çıkışlarından tüm bedeller alınır (md. 7/6).
Soru 6: Otoyol dinlenme tesisi orman alanında yapılabilir mi?
Cevap: Erişme kontrolü uygulanan karayollarındaki hizmet tesisleri ile bakım işletme tesislerine, karayolu sınır çizgisi içinde kalmak kaydıyla izin verilir (md. 4/6). Kamu eliyle veya yap-işlet-devret modeliyle yaptırılanlardan bedel alınmaz (md. 7/16).
Soru 7: Hava ayrıştırma tesisi için orman izni alınabilir mi?
Cevap: Anayasa Mahkemesi 9/5/2024 tarihli kararıyla 6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesindeki “hava ayrıştırma” ibaresini iptal etmiştir. Yönetmelikte hâlâ geçmesine rağmen bu tesisler için izin verilmesi beklenmemelidir.
Soru 8: Mevzuatta açık hüküm olmayan bir talep nasıl değerlendirilir?
Cevap: 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ne ilişkin iş ve işlemlerde mevzuatta açık hüküm bulunmayan hususları Bakan Yardımcısı başkanlığındaki Değerlendirme Komisyonu değerlendirir; kararlar oy çokluğuyla alınır (md. 26/2-e, 26/3).