Sulama, içme suyu, taşkın koruma veya enerji amaçlı bir baraj ya da gölet orman sayılan alana denk geliyorsa gövde, dolusavak, rezervuar (su tutulacak alan), erişim yolları ve yardımcı tesisler için orman izni alınır. 17/3 Uygulama Yönetmeliği baraj ve göleti, kamu yararı ve zaruret bulunması halinde orman sayılan alanlarda izin verilebilecek tesisler arasında sayar (md. 4/1).
Baraj ve gölet izinlerinde başvuranın kim olduğu bedeli belirler: DSİ’ye ve köylere yönelik göletler için il özel idarelerine verilen izinlerden bedel alınmaz; belediyelerde ise bedellerin çoğu alınmaz. Rezervuar yüzeyi ise sonradan balıkçılık ve güneş enerjisi için de değerlendirilebilir.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1
- DSİ: Bedel alınmaz (md. 7/11)
- Köy göletleri (il özel idaresi, 3202 s.K.): Bedel alınmaz (md. 7/8)
- Rezervuarda balıkçılık: Kamu kurumlarından bedel yok; özel kişilerden kira bedelinin %50’si (md. 7/12)
- Rezervuarda GES: Baraj ve gölet rezervuar alanlarına enerji üretim tesisine izin verilebilir (md. 4/7)
- Kontrol: Yatırım tamamlanana kadar her yıl, sonra sonu 0 ve 5 ile biten yıllarda (md. 21/1)
İzin Alanına Neler Girer?
- Gövde ve dolusavak, dipsavak ve derivasyon yapıları,
- Rezervuar alanı: Su ile kaplanacak alanın orman sayılan kısmı,
- Erişim ve servis yolları, şantiye alanı ve kazı fazlası depolama alanları,
- Malzeme ocakları: Baraj ve gölet inşaatında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddesinin orman alanından üretimi 17/3 değil, 16. madde kapsamındadır; kamu projelerinde hammadde üretim izin belgesine dayanarak izin verilir (16. Madde Uygulama Yönetmeliği md. 7/7). DSİ’nin hammadde üretim izinlerinden bedel ve teminat alınmaz (md. 9/4).
- İletim ve sulama kanalları, isale hatları (ayrıntı: Boru Hattı ve Yol Orman İzni).
Bedel hesaplarında yalnızca Devlet ormanına isabet eden bölümler esas alınır (md. 8/2). Rezervuar sınırının (maksimum su kotu) orman kadastro sınırlarıyla çakıştırılması izin alanını ve bedelleri doğrudan belirler. Enerji üretimi amaçlı barajlarda santral tesisleri için ayrıca HES Orman İzni sayfamıza bakabilirsiniz.
Talep Sahibine Göre Bedeller
| Talep sahibi / durum | Bedeller | Dayanak |
|---|---|---|
| Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (6200 s.K. ek md. 5) | Bedel alınmaz | md. 7/11 |
| 3202 s.K. çerçevesinde köye ve bağlı yerleşim birimlerine yönelik göletler için il özel idareleri | Bedel alınmaz | md. 7/8 |
| İl özel idaresi, belediye, köy tüzel kişiliği, mahalli idare birliği (kâr amacı olmadan kamu hizmeti); büyükşehir su idarelerinin su tesisleri | Ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli | md. 7/4 |
| Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri | Bedel, teminat ve hizmet gideri alınmaz | md. 7/13, 10, 20/2 |
| Gerçek ve tüzel kişiler (ör. özel sulama veya enerji amaçlı gölet) | Ağaçlandırma, arazi izin, ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedelleri; teminat | md. 7–8, 10 |
Rezervuar Yüzeyinin Değerlendirilmesi
- Balıkçılık: İzinli baraj ve gölet alanlarında su ile kaplı alanlardan üçüncü kişilerce balıkçılık yapılmasına izin sahibince izin verilmesi halinde; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarından bedel alınmaz, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinden kira bedelinin yüzde ellisi alınır (md. 7/12).
- Güneş enerjisi: Lisanssız elektrik üretimine orman sayılan alanlarda izin verilmemesi kuralının istisnası olarak, baraj ve gölet rezervuar alanları üzerine kurulan enerji üretim tesislerine izin verilebilir (md. 4/7). Ayrıntı: GES Orman İzni.
- Kiralama: İzne konu tesislerin bir kısmının veya tamamının kiralanması heyetçe incelenip Bakanlıkça izin verilmesine bağlıdır; kira bedelinin yüzde ellisi her yıl Genel Müdürlük hesabına yatırılır (md. 27).
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı ya da avan proje; rezervuar sınırı ve maksimum su kotu gösterilir (md. 5/1-a, b, c),
- Su izinlerinde su kullanma veya tahsis belgesi (md. 5/1-d),
- Korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e),
- ÇED Yönetmeliği kapsamındaysa ÇED belgesi; bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti, bedelsiz izinlerde istenmez; kurum görüşleri (md. 5/1-ğ, h; 5/2; 13/5),
- Kamu idarelerinde resmî yazı; köylerde onaylı köy ihtiyar heyeti kararı; birlik ve kooperatiflerde yönetim kurulu kararı (md. 12).
OGM’nin ORBİS e-izin belge listesi ayrıca 1/25.000 harita veya kroki, hassas yerler, meşcere ve orman kadastro haritalarını, ED50 3 ve 6 derecelik koordinat listesi ile KML’yi, DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar, arkeolojik ve doğal sit görüşlerini, bedel hesap tablosunu ve Oda vize onayını ister.
Süreç ve Kontroller
- Ön etüt: Gövde, rezervuar (maksimum su kotu) ve yardımcı tesislerin orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması.
- Belgeler ve e-Devlet başvurusu; eksikler on iş günü içinde bildirilir (md. 6/1).
- Heyet incelemesi: Kamu yararı ve zaruret tespiti; öncelikle bozuk orman alanlarında uygun yer aranır (md. 23).
- İzin ve ödemeler: Bedelli izinlerde tebliğden itibaren en geç altı ay içinde bedeller, teminat ve taahhüt senedi (md. 6/2).
- Kontroller: Baraj ve gölet izinlerinde saha kontrolleri yatırım tamamlanıncaya kadar her yıl, tamamlandıktan sonra sonu sıfır ve beş ile biten yıllarda yapılır (md. 21/1).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Gövde, rezervuar ve yardımcı tesislerin orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması; maksimum su kotuna göre izin alanı hesabı,
- Saha analiz raporu, vaziyet planı ve gerekiyorsa ağaç röleve planı,
- ORBİS e-izin başvurusu, haritalar, ED50 koordinat listesi ve KML, kurum görüşü talepleri,
- Talep sahibine göre muafiyet ve indirimlerin tespiti, bedel hesap tablosu, Oda vize onayı; rezervuarda balıkçılık, kiralama veya GES talepleri için ek izin dosyaları.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 170 numaralı kaleme (“baraj ve gölet izni dosya tanzimi”) karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Orman alanında gölet yapılabilir mi?
Cevap: Evet. Baraj ve gölet, 17/3 Uygulama Yönetmeliği’nde orman sayılan alanlarda kamu yararı ve zaruret bulunması halinde izin verilebilecek tesisler arasında sayılır (md. 4/1).
Soru 2: DSİ’nin barajları için orman izni bedeli ödenir mi?
Cevap: Hayır. 6200 sayılı Kanun’un ek 5. maddesinin ikinci fıkrası gereği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne verilecek izinlerden herhangi bir bedel alınmaz (md. 7/11).
Soru 3: Köyün sulama göleti için bedel alınır mı?
Cevap: 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun çerçevesinde köye ve bağlı yerleşim birimlerine yönelik gölet yapımı için il özel idareleri adına verilen izinlerden bedel alınmaz (md. 7/8).
Soru 4: Rezervuar alanı izin alanına dahil mi?
Cevap: Su ile kaplanacak alanın orman sayılan kısmı izin alanına girer; bedel hesaplarında Devlet ormanına isabet eden bölümler esas alınır (md. 8/2). Bu nedenle maksimum su kotunun orman kadastro sınırıyla çakıştırılması önemlidir.
Soru 5: Gölette balık yetiştiriciliği yapılabilir mi?
Cevap: İzinli baraj ve gölet alanlarında su ile kaplı alanlardan üçüncü kişilerce balıkçılık yapılmasına izin sahibi izin verebilir. Bu durumda kamu kurum ve kuruluşlarından bedel alınmaz; gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinden kira bedelinin yüzde ellisi alınır (md. 7/12).
Soru 6: Gölet yüzeyine güneş paneli kurulabilir mi?
Cevap: Orman sayılan alanlarda lisanssız elektrik üretim tesislerine izin verilmez; ancak baraj ve gölet rezervuar alanları üzerine kurulan enerji üretim tesislerine izin verilebilir (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/7).
Soru 7: Belediyenin içme suyu barajı için hangi bedeller alınır?
Cevap: Belediyeler ve büyükşehirlerde su hizmetlerini yürüten birimler adına, kâr amacı olmadan kamu hizmeti için verilen izinlerde ağaçlandırma, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; arazi izin bedeli %95 indirimli alınır (md. 7/4).
Soru 8: Baraj ve gölet izin sahaları ne sıklıkla kontrol edilir?
Cevap: Baraj ve gölet izinlerinde saha kontrolleri yatırım tamamlanıncaya kadar her yıl, yatırım tamamlandıktan sonra sonu sıfır ve beş ile biten yıllarda yapılır (md. 21/1).