Jeotermal enerji santrali (JES) projeleri orman izni bakımından iki aşamalıdır: önce jeotermal kaynak arama (sondaj kuyuları), sonra üretim (üretim ve reenjeksiyon kuyuları, toplama hatları, santral sahası, yollar ve enerji nakil hattı). Bu tesislerden orman sayılan alana denk gelenler için 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 17. maddesinin 3. fıkrası ve 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ne göre izin alınır.
Jeotermal, 5346 sayılı Kanun’da yenilenebilir enerji kaynağı olarak sayılır; bu nedenle %85 bedel indiriminden yararlanabilir. Ancak 2025’te rüzgâr ve güneş için getirilen hızlı izin kuralları jeotermali kapsamaz.
- Arama: “Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama” 17/3 kapsamındaki su tesisleri arasındadır (17/3 Yön. md. 4/1); ruhsata dayanır (md. 3/y)
- Santral: Enerji üretim santrali olarak 17/3 izni; ön lisans veya lisans istenir (md. 4/1, 5/1-ç)
- MTA: Jeotermal ve doğal mineralli su aramasında MTA’ya verilen izinlerden ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (md. 7/5)
- %85 indirim: Jeotermal YEK’tir; 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek tesislerde lisans tarihinden itibaren 10 yıl (5346 s.K. md. 8)
- Dikkat: 7554 s.K. ile gelen “ön lisans süresi kadar izin, 60 günde karar” kuralı yalnızca rüzgâr ve güneş içindir
Arama ve Üretim Aşamalarında Orman İzni
| Aşama / tesis | İzin bakımından | Dayanak |
|---|---|---|
| Jeotermal arama sondajları ve kuyu lokasyonları | 17/3 kapsamında su tesisi; jeotermal arama ruhsatı istenir | md. 3/y, 4/1, 5/1-d |
| Üretim ve reenjeksiyon kuyuları, santral sahası, soğutma ve şalt alanları | Enerji üretim tesisi olarak kesin izin; ön lisans veya lisans | md. 4/1, 5/1-ç |
| Akışkan toplama ve reenjeksiyon boru hatları | Yer altındaki kısımda izdüşüm için izin ve yalnızca arazi izin bedeli; yer üstü hatlarda tüm bedeller | md. 4/5, 7/6 |
| Servis yolları, bağlantı enerji nakil hattı | Santral izniyle veya ayrı hat izniyle; YEK indirimi kapsamında | md. 4/1, 7/9; 5346 md. 8 |
Bedel hesaplarında yalnızca Devlet ormanına isabet eden bölümler esas alınır (md. 8/2). Kuyu lokasyonları, boru güzergâhları ve santral sahası ayrı ayrı çakıştırılarak izin alanı doğru belirlenmelidir. Enerji projelerinde sondaj ve yol izin dosyası tarifede ayrı bir kalemdir (158).
Ön İzin ve Kesin İzin
- Ön izin: Kesin izin belgelerinin hazırlanması için 24 aya kadar, 12 ay uzatmayla toplam 36 ay; ön izin için saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, vaziyet planı ve ön lisans/lisans yeterlidir; saha teslimi yapılmaz, teminat alınmaz (md. 5/1, 14, 10).
- Ön lisansla kesin izin: En fazla üç yıl (EPDK ek süresi kadar uzar); her yıl alan × ağaçlandırma birim m² bedeli × 1/5; teminat beş kat; lisans teslim edilene kadar saha teslimi yapılmaz (md. 7/18).
- Lisansla kesin izin: Bedeller ve taahhüt senedinden sonra saha teslimi; kırk dokuz yıla kadar, sonra enerji üretim tesislerinde son arazi izin bedeli yeniden değerleme oranında artırılarak doksan dokuz yıla kadar uzatılır (md. 15–16).
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi ve 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı ya da avan proje (md. 5/1-a, b, c),
- Arama aşamasında jeotermal kaynak ruhsatı (md. 3/y, 5/1-d); santralde EPDK ön lisansı veya lisansı (md. 5/1-ç),
- Korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e),
- ÇED Yönetmeliği kapsamındaysa ÇED belgesi; bedelli izinlerde metraj cetveli ve onaylı keşif özeti; kurum görüşleri (md. 5/1-ğ, h; 5/2),
- Şirketlerde yetki belgesi, faaliyet belgesi ve sicil tasdiknamesi (md. 12/1-c).
OGM’nin ORBİS e-izin belge listesi ayrıca 1/25.000 harita veya kroki, hassas yerler, meşcere ve orman kadastro haritalarını, ED50 3 ve 6 derecelik koordinat listesi ile KML’yi, DSİ, Doğa Koruma ve Milli Parklar, arkeolojik ve doğal sit görüşlerini, bedel hesap tablosunu ve Oda vize onayını ister.
Bedeller ve %85 İndirim
- Kesin izin bedelleri: Ağaçlandırma bedeli (günlük asgari ücret × 294 × izin alanı, bir defa), arazi izin bedeli (alan × birim m² bedeli × Ek-1/2/3, her yıl, BAK ile artar), ORKÖY (%3) ve erozyon (%2) bedelleri (md. 7–8).
- Toplam proje bedeli: Lisanstaki kurulu güç (MWm), orman sayılan alanın proje alanına oranı ve EPDK’nın jeotermal kaynak için yayımladığı birim yatırım tutarı (TL/MWm) ile hesaplanır (md. 8/12).
- MTA: Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama maksadıyla MTA’ya verilen izinlerden ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (md. 7/5).
- %85 indirim: 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek YEK tesisleri, ulaşım yolları ve bağlantı noktasına kadarki enerji nakil hatlarında lisans tarihinden itibaren on yıl izin, kira, irtifak ve kullanma izni bedellerine %85 indirim; ORKÖY ve ağaçlandırma-erozyon kontrolü geliri alınmaz (5346 md. 8; Yön. md. 7/9).
- Teminat: Ağaçlandırma bedelinin onda biri × izin alanı; bir hektarlık asgari tutardan az olamaz (md. 10).
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Kuyu lokasyonları, boru güzergâhları, santral sahası ve yolların orman kadastro ve amenajman verileriyle çakıştırılması; yer altı / yer üstü ayrımlı izin alanı hesabı,
- Saha analiz raporu, vaziyet planı ve gerekiyorsa ağaç röleve planı,
- ORBİS e-izin başvurusu, haritalar (1/25.000, hassas yerler, meşcere, orman kadastro), ED50 koordinat listesi ve KML, kurum görüşü talepleri,
- Bedel hesap tablosu (proje bedeli ve %85 indirim dahil), Oda vize onayı, taahhüt senedi ve saha teslim takibi; yeni kuyu veya kapasite değişikliğinde revizyon dosyası.
Bu işler OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 155 (JES izni), 158 (enerji izinlerinde sondaj ve yol izni) ve 157 (revizyon) numaralı kalemlere karşılık gelir. Ayrıntılar için Enerji Santrali Sondaj ve Yol İzni ve Enerji Santrali Orman İzni Revizyonu sayfalarına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Jeotermal arama sondajı için orman izni gerekir mi?
Cevap: Evet. Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama, 17/3 Uygulama Yönetmeliği’nde orman sayılan alanlarda izin verilebilecek su tesisleri arasında sayılır (md. 4/1) ve jeotermal arama ruhsatına dayanır (md. 3/y).
Soru 2: JES için 60 günde karar kuralı uygulanır mı?
Cevap: Hayır. 7554 sayılı Kanun’la gelen ön lisans süresi kadar izin ve en fazla 60 günde karar hükümleri yalnızca rüzgâr ve güneş santralleri içindir. JES başvuruları 17/3 Uygulama Yönetmeliği’ndeki genel süreçle yürür.
Soru 3: Jeotermal santrallerde %85 bedel indirimi var mı?
Cevap: Evet. Jeotermal, 5346 sayılı Kanun’da yenilenebilir enerji kaynağıdır. 31.12.2030’a kadar işletmeye girecek tesislerde lisans tarihinden itibaren on yıl izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine %85 indirim uygulanır; ORKÖY ile ağaçlandırma ve erozyon kontrolü geliri alınmaz.
Soru 4: Reenjeksiyon boru hattı için hangi bedeller alınır?
Cevap: Yer altındaki kısımlar için yüzeye isabet eden izdüşümü kadar izin alınır ve yer üstünü bozmayan kısımlardan yalnızca arazi izin bedeli alınır. Yer üstü hatlarda ve yer üstünü bozan kısımlarda tüm kesin izin bedelleri alınır (md. 4/5, 7/6).
Soru 5: MTA’nın jeotermal aramalarında bedel alınır mı?
Cevap: Jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama maksadıyla Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne verilecek izinlerden ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (md. 7/5); diğer bedeller yönetmeliğe göre değerlendirilir.
Soru 6: Ön lisans aşamasında JES için izin alınabilir mi?
Cevap: Ön izin veya ön lisansla kesin izin istenebilir. Ön lisansla kesin izin en fazla üç yıl sürer; her yıl alan × ağaçlandırma birim m² bedeli × 1/5 alınır, teminat beş kat alınır ve lisans teslim edilene kadar saha teslimi yapılmaz (md. 7/18).
Soru 7: JES projesinde toplam proje bedeli nasıl hesaplanır?
Cevap: Enerji üretim santrali izinlerinde toplam proje bedeli; lisanstaki kurulu gücün (MWm) orman sayılan alanın proje alanına oranlanmasıyla bulunan miktarın, EPDK’nın ilgili kaynak için yayımladığı birim yatırım tutarıyla (TL/MWm) çarpımıdır (md. 8/12). ORKÖY ve erozyon bedeli bu tutar üzerinden hesaplanır.
Soru 8: Yeni bir kuyu açmak için izin revizyonu gerekir mi?
Cevap: İzinli proje dışında tesis yapılamaz; izinli saha içinde yapılacak ilave tesisler için de yönetmeliğe göre izin alınması zorunludur (md. 21/6). Yeni kuyu veya kapasite değişikliklerinde izin revizyon dosyası hazırlanır.