Köy ve ilçelerde okul, aile sağlığı merkezi, hastane veya spor sahası için uygun hazine arazisi bulunamadığında yer arayışı çoğu zaman yerleşimin yanındaki ormanlık alana yönelir. Askerî ve güvenlik tesisleri ile üniversite yerleşkeleri de benzer şekilde orman sayılan alanlara ihtiyaç duyar. Bu tesisler için 6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesine göre orman izni alınır.
Bu grupta izin verilecek kişi sınırlıdır: sağlık, eğitim ve spor tesisleri yalnızca genel bütçeli kamu idarelerine verilir ve bu idarelerden bedel alınmaz. Üniversitelere ise bedelli izin verilir. Yönetmelik ayrıca lojman ve sosyal tesise izin vermez, alanı bina taban alanlarına göre sınırlar.
- Dayanak: 6831 s.K. md. 17/3 ve ek md. 9; 17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1–4
- Kimlere: Sağlık, eğitim ve spor tesisleri yalnızca genel bütçeli kamu idarelerine; diğer kamu kurumlarına ve özel kişilere verilmez
- Bedel: Genel bütçeli idarelerden, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü spor tesislerinden ve Savunma Sanayii Başkanlığı savunma tesislerinden bedel alınmaz
- Üniversiteler: Eğitim, araştırma ve yurt için bedelli izin; ORKÖY ve erozyon bedeli yok (md. 7/15)
- Sınırlar: Lojman, idari bina ve sosyal tesise izin yok; alan en fazla bina taban alanlarının %20 fazlası (md. 25/1, 25/7)
- İptaller: Adli hizmet ve ceza infaz kurumu ibareleri Kanun’dan (AYM, 27.12.2023) ve Yönetmelik md. 4/1, 4/3’ten (Danıştay, 03.07.2024) iptal edildi
- Yeni (7587 s.K.): Devlete ait engelli ve yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri 24.06.2026’da Kanun md. 17/3’e eklendi
Hangi Tesisler, Kimlere?
| Tesis | Kimlere izin verilir | Dayanak |
|---|---|---|
| Aile sağlığı merkezi, hastane gibi sağlık tesisleri | Yalnızca genel bütçe kapsamındaki ilgili kamu idareleri | md. 4/1, 4/3, 4/4 |
| İlk, orta, lise ve dini eğitim tesisleri (dini eğitim tesisine bağlı uygulama maksatlı ibadethane dahil) | Yalnızca genel bütçe kapsamındaki ilgili kamu idareleri | md. 4/1, 4/3, 4/4 |
| Futbol sahası, kapalı spor salonu, atış poligonu gibi kalıcı konaklama tesisi olmayan spor tesisleri | Yalnızca genel bütçe kapsamındaki ilgili kamu idareleri | md. 4/1, 4/3, 4/4 |
| Savunma ve güvenlik tesisleri | İlgili kamu kurumları; Savunma Sanayii Başkanlığının savunma maksatlı tesisleri | md. 4/1; 6831 ek md. 9 |
| Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve araştırma tesisleri ile izinli alan içinde öğrenci yurdu | Yükseköğretim kurumları ve Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü; vakıf ve özel kişilerce kurulanlar hariç | md. 4/2; 6831 ek md. 9 |
Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ve gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine sağlık, eğitim ve spor tesisi yapımı maksadıyla izin verilmez (md. 4/4). Danıştay Sekizinci Dairesinin 03.07.2024 tarihli ve E.2022/3180, K.2024/4095 sayılı kararıyla adli hizmet ve ceza infaz kurumu tesislerine ilişkin ibareler 4. maddenin birinci ve üçüncü fıkralarından iptal edilmiştir. Kanun düzeyinde de Anayasa Mahkemesi 27.12.2023 tarihli ve E.2018/95, K.2023/221 sayılı kararıyla 6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesindeki “adli hizmet” ve “ceza infaz kurumları” ibarelerini iptal etmiştir.
Engelli ve yaşlı bakım merkezleri: 24.06.2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle 6831 sayılı Kanun’un 17/3 maddesine “Devlete ait engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezleri” eklenmiştir. 17/3 Uygulama Yönetmeliği’nin mevzuat.gov.tr’deki güncel metninde bu tesisler için henüz ayrı bir hüküm yoktur (kontrol 12.10.2026); başvuru usulü ilgili bölge müdürlüğünden teyit edilmelidir.
Kamu Özel İş Birliği (Şehir Hastaneleri, Okullar)
Sağlık Bakanlığının sağlık tesislerini, Milli Eğitim Bakanlığının eğitim tesislerini kamu özel iş birliği modeliyle yaptırması halinde de izin verilebilir; yeni taleplerde heyet önce bozuk orman alanlarında uygun yer arar (md. 33/1). İlgili bakanlık yüklenici adına üst hakkı istediğinde:
- Yüklenici izinli alanın cari yıl ağaçlandırma bedelini yatırır,
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, iznin bulunduğu bölge müdürlüğü sınırları içinde izin alanının en az iki katı alanı ağaçlandırılmak üzere Genel Müdürlüğe tahsis eder,
- Üst hakkı izin süresiyle sınırlı kurulur; izin bakanlık adına devam eder, yükleniciden ek taahhüt senedi alınır; ağaçlandırma bedeli dışında kira dahil başka bedel alınmaz (md. 33/2–3).
Alan ve Kullanım Sınırları
- Lojman, idari bina ve sosyal tesis: Ormanlık alanda izin verilmez (md. 25/1).
- Alan büyüklüğü: Sağlık, eğitim, yükseköğretim ve spor tesislerinde vaziyet planında gösterilen bina ve tesis taban alanları toplamının en fazla yüzde yirmisi kadar fazlası alana izin verilebilir (md. 25/7).
- Savunma ve güvenlik tesisleri: Vaziyet planında bina ve tesislerin adları belirtilmeden dış sınırlarının gösterilmesi yeterlidir (md. 25/6).
- Devir ve kiralama: Sağlık, eğitim ve spor tesisi izinleri devredilemez (md. 17/3); asli tesisler kiralanamaz, işletme hakkı devredilemez ve yap-işlet-devret ile yaptırılamaz. Kafeterya, kantin, otopark gibi yan ünitelerin kiralanması ise Bakanlık iznine bağlıdır (md. 27).
Bedeller
| Talep sahibi | Bedeller | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri (ör. bakanlıklar) | Bedel, teminat ve hizmet gideri alınmaz | md. 7/13, 10, 20/2 |
| Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün spor tesisleri; Savunma Sanayii Başkanlığının savunma tesisleri | Bedel alınmaz | 6831 ek md. 9/1; md. 7/7 |
| Yükseköğretim kurumları (eğitim, araştırma, yurt) | Ağaçlandırma ve arazi izin bedeli alınır; ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz; kamu kurumu olarak teminat ve hizmet gideri alınmaz | md. 7/15, 10, 20/2 |
Yükseköğretim tesislerinde Ek-1 izin türü katsayısı 0,1‘dir. Örnek (2026): Ankara’da %11–40 kapalı ormanda 10 hektarlık üniversite eğitim ve araştırma alanı için arazi izin bedeli 100.000 m² × 32,3694 TL × 0,1 × 1,4 × 2,4 ≈ 1.087.612 TL/yıl; ağaçlandırma bedeli 3.236.940 TL.
Gerekli Belgeler
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, 1/1000 veya uygun ölçekli vaziyet planı veya avan proje; bina ve tesis taban alanları gösterilir (md. 5/1-a, b, c),
- Okul, hastane, aile sağlığı merkezi gibi bina izinlerinde ve spor tesislerinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı veya imar planı gerektirmediğine dair yazı (md. 5/1-f),
- Korunacak ağaç varsa ağaç röleve planı (md. 5/1-e); kurum görüşleri (md. 5/2),
- Bağlı olunan bakanlığın veya genel müdürlüğün resmî yazısı ya da yetki devri kapsamında taşra biriminin başvurusu (md. 12/2); bedelsiz izinlerde metraj ve keşif özeti istenmez (md. 13/5).
Belgelerin tam listesi için Orman İzni Belge Kontrol Listesi aracını kullanabilirsiniz.
Bu Hizmette Bizim Hazırladıklarımız
- Aday alanların orman kadastrosu ve amenajman planıyla çakıştırılması; bozuk orman alanı ve orman dışı alternatif araştırması (md. 23),
- Bina taban alanlarına göre %20 sınırına uygun izin alanı hesabı,
- Saha analiz raporu, koordinat özet çizelgesi, vaziyet planı ve gerekiyorsa ağaç röleve planı,
- ORBİS e-izin başvurusu, kurum görüşleri, bedel ve muafiyet tespiti, Oda vize onayı.
Bu iş OMO 2026 asgari ücret tarifesinde 173 numaralı kaleme karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Orman alanına okul veya hastane yapılabilir mi?
Cevap: Kamu yararı ve zaruret bulunması halinde evet; ancak sağlık ve eğitim tesisleri için yalnızca genel bütçe kapsamındaki ilgili kamu idarelerine izin verilir (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 4/1, 4/3).
Soru 2: Özel okul veya özel hastane için orman izni alınabilir mi?
Cevap: Hayır. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ve gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine sağlık, eğitim ve spor tesisi yapımı maksadıyla izin verilmez (md. 4/4). Kamu özel iş birliği modelinde izin bakanlık adına verilir, yükleniciye üst hakkı kurulabilir (md. 33).
Soru 3: Bakanlık adına verilen izinden bedel alınır mı?
Cevap: Hayır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine verilecek izinlerden bedel, teminat ve hizmet gideri alınmaz (md. 7/13, 10, 20/2).
Soru 4: Üniversiteler orman izni için bedel öder mi?
Cevap: Vakıf ve özel kişilerce kurulanlar hariç yükseköğretim kurumlarına eğitim, araştırma ve yurt maksatlı bedelli izin verilir; ağaçlandırma ve arazi izin bedeli alınır, ORKÖY ve erozyon bedeli alınmaz (6831 ek md. 9; Yönetmelik md. 7/15).
Soru 5: Okul bahçesine öğretmen lojmanı yapılabilir mi?
Cevap: Hayır. Ormanlık alanda lojman, idari bina ve sosyal tesislere izin verilmez (17/3 Uygulama Yönetmeliği md. 25/1).
Soru 6: Ne kadar alana izin verilir?
Cevap: Sağlık, eğitim, yükseköğretim ve spor tesislerinde vaziyet planında gösterilen bina ve tesis taban alanları toplamının en fazla yüzde yirmisi kadar fazlası alana izin verilebilir (md. 25/7).
Soru 7: Spor tesisinde konaklama birimi yapılabilir mi?
Cevap: 17/3 Uygulama Yönetmeliği spor tesislerini “kalıcı konaklama tesisi olmayan” futbol sahası, kapalı spor salonu, atış poligonu gibi tesisler olarak sayar (md. 4/1); kalıcı konaklama tesisi bu kapsamda değildir.
Soru 8: Adalet ve ceza infaz tesisleri için izin verilebilir mi?
Cevap: Danıştay Sekizinci Dairesinin 03.07.2024 tarihli kararıyla adli hizmet ve ceza infaz kurumu tesislerine ilişkin ibareler 17/3 Uygulama Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarından iptal edilmiştir. Bu tesisler için güncel uygulama ilgili bölge müdürlüğünden teyit edilmelidir.