Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlığı yatırımlarına talep halinde hibe ve kredi verilebilir. Ağaçlandırma Yönetmeliği bu desteklerin esaslarını 11 Ocak 2017 tarihli ve 29945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik‘e bırakır (Ağaçlandırma Yön. md. 24).
Hibe oranını arazinin türü değil, başvuranın kim olduğu belirler: orman köyünde kayıtlı ve ikamet eden kişiler için oran daha yüksektir. Hibe, onaylı projedeki hibeye esas yatırım giderleri üzerinden hesaplanır. Bu rehberde destek oranlarını, hibe ve kredinin geri alındığı durumları ve Devlet ormanında ödenen arazi kullanım bedelini anlatıyoruz.
- Orman köylüleri: Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup o köyde ikamet eden gerçek kişilerin 3 hektara kadar özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında, hibeye esas yatırım giderlerinin %65’ine kadar hibe (2017 Yön. md. 6/2)
- Diğer başvuranlar: Hibeye esas yatırım giderlerinin %25’ine kadar hibe (2017 Yön. md. 6/3)
- Kredi: Yönetmelik kredi verilebileceğini öngörür; kredi koşulları başvuru döneminde orman idaresinden teyit edilmelidir
- Geri alma: Sahanın 16/17. madde izinlerine konu olan kısmında hibe ve kredi faizsiz; sahipli arazide yapılaşan kısımda kredi yasal faiziyle geri alınır (Ağaçlandırma Yön. md. 15/6, 20/1-b)
- Devlet ormanında yıllık bedel: Arazi kullanım bedeli her yıl Ekim sonuna kadar (Ağaçlandırma Yön. md. 22/5)
Hibe oranları, 11.01.2017 tarihli Resmî Gazete’deki yayım metninden alınmıştır (kontrol 06.10.2026). Başvuru öncesinde güncel oranlar ve o yılın başvuru duyurusu orman idaresinden teyit edilmelidir.
1. Hibe Oranları: Kim Ne Kadar Destek Alır?
| Başvuran | Kapsam | Hibe üst sınırı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Orman köyü nüfusuna kayıtlı ve o köyde ikamet eden gerçek kişiler | 3 hektara kadar özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya | Hibeye esas yatırım giderleri cetveli tutarının %65’i | 2017 Yön. md. 6/2 |
| Diğer gerçek ve tüzel kişiler | Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya | Hibeye esas yatırım giderleri cetveli tutarının %25’i | 2017 Yön. md. 6/3 |
Hibe, onaylı uygulama projesindeki yatırım giderleri üzerinden hesaplanır. Uygulama projelerinin yatırım giderleri Bakanlık veya ilgili diğer bakanlıkların yayımladığı birim fiyatlarla düzenlenir (Ağaçlandırma Yön. md. 15/4). Yani destek, projeye yazılan ve birim fiyatla doğrulanan iş kalemleri kadardır; projede olmayan harcama desteklenmez.
2. Kredi
Ağaçlandırma Yönetmeliği, özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel orman fidanlıkları için talep halinde hibe ile birlikte kredi de verilebileceğini belirtir (md. 24). Kredi kullanan yatırımcı için yönetmelikte şu sonuçlar düzenlenmiştir:
- Sahipli arazide yapılaşmaya konu edilen alana düşen kredi, yasal faiziyle birlikte geri alınır (md. 20/1-b).
- Saha devredilir veya ortak alınırsa, devir alan kişi kullanılan kredi kadar borç senedi ya da gayrimenkul ipoteği verir (md. 25/3-b).
- Proje sahibi ölür ve mirasçılardan hiçbiri projeye devam etmek istemezse kredi tahsisi iptal edilir ve kredi yasal faiziyle mirasçılardan tahsil edilir (md. 25/11-c).
Faiz oranı, vade ve ödemesiz dönem gibi kredi koşulları için yayımlanmış güncel bir düzenlemeyi bu rehberde doğrulayamadık. Bu koşulları, başvuru yapılacak dönemde orman bölge müdürlüğünden yazılı olarak teyit etmenizi öneririz.
3. Hibe ve Kredinin Geri Alındığı Durumlar
- Saha başka bir izne konu olursa: Özel ağaçlandırma sahasının tamamı veya bir bölümü 6831 sayılı Kanun’un 16. ve 17. maddelerine göre (ör. maden, enerji) izne konu edilebilir. Bu durumda izin alan, özel ağaçlandırma sahibinin orman idaresince hesaplanan bütün giderlerini ona defaten öder; izin alanına düşen kısım için kullanılan hibe veya kredi faizsiz olarak geri alınır (md. 15/6).
- Sahipli arazide yapılaşma: Yapılaşan alana düşen kredi yasal faiziyle geri alınır (md. 20/1-b).
- Devir ve ortaklık: Devir alan, hibe kullanılmışsa hibe taahhüt senedi, kredi kullanılmışsa borç senedi veya ipotek verir (md. 25/3-b).
4. Devlet Ormanında Arazi Kullanım Bedeli
Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma yapanlar destek alsa da almasa da her yıl arazi kullanım bedeli öder. Bu bedel, saha büyüklüğü ve tür çeşidine göre Genel Müdürlükçe her yıl belirlenir (Ağaçlandırma Yön. md. 3/1-ç, 11/15). Ödeme her yıl Ekim ayı sonuna kadar defaten yapılır; iki yıl üst üste ödenmezse uygulama projesi ve saha izni iptal edilir (md. 22/5). Başvuru sırasında ayrıca maktu bir başvuru bedeli alınır; orman köylülerinden yarısı alınır ve iade edilmez (md. 11/18).
5. Hazine Arazisinde Özel Ağaçlandırma
Hazine arazilerinde müracaat, saha tespiti ve izin işlemleri Milli Emlak Genel Müdürlüğünün mevzuatına göre yürütülür (md. 9). Orman idaresi, Milli Emlak’ın verdiği ön izne göre ormancılık bürosuna hazırlatılan uygulama projesini inceler ve bölge müdürlüğü onaylar; kira sözleşmesi, saha tahsisi ve saha teslimi Milli Emlak tarafından onaylı projeye dayanılarak yapılır (md. 13). Hazine arazisinde asgari alan 2 hektar, bir defada azami alan 300 hektardır (md. 16). Kira süresi ve bedeli Milli Emlak mevzuatına tabidir; bu rehber o mevzuatı kapsamaz.
6. Destekli Bir Özel Ağaçlandırmanın Adımları
- Saha: Devlet ormanında Nisan veya Eylül döneminde işletme müdürlüğüne, Hazine arazisinde Milli Emlak’a, tapulu arazide tapu ve koordinatlı haritayla orman idaresine başvuru (md. 9, 11).
- Uygulama projesi: Ormancılık bürosuna hazırlatılır; yatırım giderleri birim fiyatlarla hesaplanır (md. 12, 14, 15).
- Onay ve taahhüt: Bölge müdürlüğü onayı, 30 gün içinde taahhüt senedi, saha teslimi ve 90 gün içinde işe başlama (md. 12/3, 14/2, 21/1).
- Hibe ve kredi talebi: Talep orman idaresine yapılır; hibe, hibeye esas yatırım giderleri cetveli üzerinden hesaplanır (Ağaçlandırma Yön. md. 24; 2017 Yön. md. 6).
- Uygulama ve kontrol: İş programına uyulur; sahalar yılda en az bir defa kontrol edilir (md. 21).
7. Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: Özel ağaçlandırmada hibe oranı ne kadar?
Cevap: Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup o köyde ikamet eden gerçek kişilere 3 hektara kadar özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya çalışmalarında hibeye esas yatırım giderlerinin %65’ine kadar, diğer başvuranlara %25’ine kadar hibe verilebilir (Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Yönetmelik md. 6, RG 11.01.2017).
Soru 2: Hibe oranı arazinin türüne göre değişir mi?
Cevap: Yönetmelik metnine göre hayır. Oranı, başvuranın orman köyüne kayıtlı ve orada ikamet eden bir gerçek kişi olup olmadığı belirler; “tahsisli arazide %65” gibi bir ayrım metinde yer almaz.
Soru 3: Hibe hangi tutar üzerinden hesaplanır?
Cevap: Onaylı uygulama projesine dayanan hibeye esas yatırım giderleri cetveli tutarı üzerinden hesaplanır. Proje yatırım giderleri Bakanlık veya ilgili bakanlıkların birim fiyatlarıyla düzenlenir (Ağaçlandırma Yönetmeliği md. 15/4).
Soru 4: Özel ağaçlandırma için faizsiz kredi var mı?
Cevap: Ağaçlandırma Yönetmeliği talep halinde kredi verilebileceğini belirtir (md. 24). Faiz, vade ve ödemesiz dönem gibi koşulları bu rehberde güncel bir kaynakla doğrulayamadık; başvuru döneminde orman bölge müdürlüğünden teyit edilmelidir.
Soru 5: Hibe ne zaman geri istenir?
Cevap: Özel ağaçlandırma sahası 6831 sayılı Kanun’un 16 veya 17. maddesine göre başka bir izne konu olursa, izin alanına düşen kısım için kullanılan hibe veya kredi faizsiz olarak geri alınır (Ağaçlandırma Yönetmeliği md. 15/6).
Soru 6: Destek alsam da arazi kullanım bedeli öder miyim?
Cevap: Devlet ormanındaki özel ağaçlandırma sahalarında evet. Yıllık arazi kullanım bedeli her yıl Ekim sonuna kadar ödenir; iki yıl üst üste ödenmezse saha izni iptal edilir (md. 22/5).
Soru 7: Sahipli arazime bina yaparsam desteği iade eder miyim?
Cevap: Sahipli arazilerde 30 dekar ve üzeri sahalarda yatay alanın %6’sına kadar yapılaşma izni verilebilir; kredi kullanılmış bir sahaysa yapılaşan alana düşen kredi yasal faiziyle geri alınır (md. 20/1-b).
Soru 8: Hazine arazisi kaç yıllığına kiralanır?
Cevap: Hazine arazilerinde özel ağaçlandırma izni ve kiralama Milli Emlak Genel Müdürlüğünün mevzuatına göre yürütülür (Ağaçlandırma Yönetmeliği md. 9, 13). Kira süresi ve bedeli o mevzuata tabidir; başvuru öncesinde ilgili Milli Emlak birimine danışılmalıdır.
8. Orman Mühendisliği Desteği
Hibenin esası olan uygulama projesi ve yatırım giderleri cetveli ormancılık bürolarınca hazırlanır. Bu iş için talebinizi alıp SMM belgeli orman mühendisi çözüm ortaklarımıza yönlendiriyoruz. Sahada ayrıca orman izni gerektiren bir altyapı (su kuyusu, enerji nakil hattı, yol) varsa izin dosyasını doğrudan biz hazırlıyoruz.
Teklif almak için bizimle iletişime geçin. Süreç, alan sınırları ve tesisler için Özel Ağaçlandırma Projeleri Rehberi‘ni inceleyebilirsiniz.